بایگانی مطالب ‘گفتگو’

احزاب، انتخابات، عدالت

اشاره: در تاریخ ۲۶ اردیبهشت ۱۳۸۸ گفتگویی با سایت موج ۴  انجام داده بودم که موضوع آن عدالت سیاسی و نقش احزاب سیاسی در ایجاد عدالت سیاسی بود. امیدوارم مطالب آن هنوز هم مفید باشد.

عدالت سیاسی به چه معناست؟

یکی از خواسته‌های اصلی بشر بحث عدالت است و عدالت، مفهومی فرادینی است که به طور فطری خواستنی است. عدالت سیاسی هم یکی از شعوبی است که می‌توان مانند عدالت قضایی، عدالت اجتماعی… برای عدالت ترسیم کرد. به نظر من یک جامعه عادلانه سیاسی باید از چند مشخصه برخوردار باشد تا بتوانیم باور کنیم که عدالت سیاسی در آن محقق شده است. این مشخصات عبارتند از:

۱ – امکان دسترسی برابر برای همگان در کسب قدرت سیاسی وجود داشته باشد و هیچ کس به اعتبار نژاد، رنگ، ریاست، نسبت خانوادگی، توارث و… به صورت دائمی نباید در قدرت باقی بماند و دیگران را از کسب قدرت سیاسی محروم کند. البته این سخن به معنی این نیست که هر کس با هر صلاحیتی در تصدی هر مسئولیتی باید آزاد باشد زیرا در همه جوامع در صدر همه مسئولیت‌های سیاسی و اجتماعی شرایط احرازی را تعریف می‌کنند و افراد آزادند به شرط احراز آن صلاحیت _که متناسب با آن پست تعریف می‌شود _ و فراهم کردن لوازم دیگر مثل انتخاب مردم، به پست خاصی برسند. به هر حال با رعایت این شرایط همه قشرهای اجتماعی این امکان را دارند تا تصدیگری پست‌های مختلف را به عهده گیرند.

Share and Enjoy

با عملکرد درست، برای دین‌داری آبرو درست کنیم

اشاره: در آستانه سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۱۳۸۷، این گفتگو با خبرگزاری ایسنا صورت گرفت که در آن درباره دستاوردها و نیز آسیب‌شناسی انقلاب اسلامی صحبت کردم و در نهایت ذکری هم از نامزد مورد حمایت بنده یعنی میرحسین موسوی به میان آمد اما به دلیل ناسازگار این دیدگاه با مواضع ایسنا، قسمت پایانی گفتگو از سوی این خبرگزاری حذف شد که در ادامه با حروف رنگی مشخص است.

معاون فرهنگی موسسه جام‌جم با بیان این‌که نباید در ظاهر برخی مواضع و عملکردهای دوران حضرت امام، درجا بزنیم به گونه‌ای که روح اندیشه‌ حضرت امام قربانی این ظاهرگرایی شود، در عین حال تاکید کرد که نباید آن‌قدر در کلیات و مواضع کلان پایه‌ای و اصولی نیز غرق شویم که شرایط متحول اجتماعی را نادیده بگیریم؛ چراکه اگر خود حضرت امام هم بودند، این شرایط متحول را حتما لحاظ می‌کردند.

«علی شکوهی» در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، با بیان این‌که نخبگان به دلیل آگاهی‌های اجتماعی برتری که دارند بیشتر از بقیه اقشار مردم می‌توانند در تحولات اجتماعی موثر واقع شوند و این امر در مورد حضرت امام به صورت مضاعف صحیح است، افزود: از آن‌جا که امام(ره) از نظر سلسله‌مراتب روحانیت شیعه در جایگاه مرجعیت دینی قرار داشت و از نفوذ عمیقی در میان توده‌های مسلمان و شیعی برخوردار بود، طبعا در ایجاد تحول انقلاب در ایران، تاثیر ویژه ایشان غیرقابل انکار است.

Share and Enjoy

ولایت و فقاهت، دین و دمکراسی

اشاره: در چند سال قبل، مکررا در دانشگاه‌ها یا محافل معلمان و فرهنگیان درباره نظریه ولایت فقیه سخن گفتم یا در مصاحبه با نشریات و روزنامه‌ها در تبیین این اندیشه سیاسی حرف زدم. یکی از این گفتگوها به عنوان معاون فرهنگی موسسه جام‌جم با نشریه دانشجویی «اندیشه»، ارگان کانون اندیشه دانشجوی مسلمان دانشگاه امیرکبیر صورت گرفت که در زیر می‌خوانید. گفتنی است این گفتگو در دو قسمت در تاریخ ۲۰ و ۲۲ آذرماه ۱۳۸۵ در سایت فردانیوز هم منتشر شد.

سئوال: به عنوان اولین سئوال و برای شروع بحث، بفرمایید که برداشت شما از ولایت فقیه چیست و آیا این اندیشه را مختص حضرت امام می‌دانید یا این که یک نظریه مورد قبول همه علمای شیعی است؟

– بسم الله الرحمن الرحیم. بحث ولایت فقیه از آنجایی که جزء تئوریهای اختصاصی شیعه به نظر می‌آید، بیش از همه از سوی علما و فقها و اندیشمندان شیعی به آن پرداخته شده است، اما واقعیت این است که ولایت فقیه فقط یک اندیشه شیعی نیست و در عالم تسنن هم مبانی ولایت فقیه را می‌توان در اندیشه‌ها و باورهای بسیاری از فقهای اهل سنت پیدا کرد. نوع توجهی که به این تئوری شد چون به اقتضای یک انقلاب دینی در ایران بوده و در واقع به تبع یک حرکت سیاسی، مطرح شده و به تدریج بسط پیدا کرده، منجر به این شد که بسیاری از افراد این تئوری را یک تئوری سیاسی صرف فرض کنند و حتی برخی تصورشان بر این باشد که مثلاً حضرت امام این نظریه را طراحی و ابداع کرده است، در حالی که اگر به فلسفه حکومت و فلسفه سیاسی شیعه و اسلام توجه کنیم، از درون آن، مبانی اصلی اندیشه ولایت فقیه قابل استخراج است.

Share and Enjoy

به رشد فرهنگ تحزب در ایران امیدی نیست

اشاره: آنچه می‌خوانید متن گفتگوی من با نشریه سازمان ملی جوانان است که  در سالهای قبل، انجام شد و هرگز در نیافتم که آیا منتشر شد یا نه. از آنجا که  این گفتگو درباره حزب و تحزب در ایران است و محتوای آن می‌تواند برای نسل جوان‌تر جامعه مفید باشد، به انتشار آن در سایت «نقد زمانه» مبادرت می‌کنم. طبعا تاریخ تعیین شده برای انجام مصاحبه، تقریبی است.

سئوال: اهتمام ویژه حضرت امام به کار شورایی و تشکیلاتی تا چه اندازه در پیشبرد اهداف و پیروزی نهایی انقلاب موثر بود و اساسا نقش رهبری امام در پیشبرد فعالیتهای تشکیلاتی خودجوش و مردمی چگونه ارزیابی میشود؟

پاسخ: بسم الله الرحمن الرحیم. برای بررسی نظر امام در باره کار تشکیلاتی و نحوه عمل ایشان در این زمینه باید ابتدا به چند نکته توجه شود.

اول این که برخی از مفاهیم مرتبط با تشکیلات و کار تشکیلاتی، مربوط به دنیای جدید و از مباحث علومی چون مدیریت و علوم سیاسی است و ممکن است با همین تعابیر و نهادها، در محیط دینی سابقه نداشته باشد و حتی در میان علما این پرسش مطرح باشد که آیا میان این نهادهای اجتماعی با دین و تعالیم دینی، سازگاری وجود دارد یا خیر؟ بنابراین در کشور ما بویژه در میان روحانیون و علما، بحث تشکیلاتی از نظر تئوریک و نظری، از پشتوانه‌ای قوی برخوردار نیست.

Share and Enjoy

پشت دین سنگر گرفتیم

اشاره: روزنامه کارگزاران در سال ۱۳۸۷ گفتگویی را با من انجام داد که در تاریخ یکشنبه ۲۴ و سه شنبه ۲۶ شهریور ۱۳۸۷ ماه همان سال منتشر شد. متن کامل این گفتگو را می خوانید.

محمدرضا یزدان‌پناه: رابطه دولت نهم و روحانیت، موضوعی بود که قرار بود محور گفت‌وگوی ما با «علی شکوهی» روزنامه‌نگار اصولگرا، معاون فرهنگی موسسه جام‌جم و عضو شورای سیاستگذاری رادیو گفت‌وگو باشد اما پس از آغاز مصاحبه، این نقش روحانیت و مرجعیت در جمهوری اسلامی و آسیب‌شناسی تجربه حکومت دینی بود که بخش عمده گفت‌وگو را تشکیل داد. در عین حال همزمانی این گفت‌وگو با افزایش انتقادات مراجع و روحانیون ارشد از دولت نهم به علت برخی موضع‌گیری‌ها و اظهارات منتسبان به دولت، باعث شد تا وجه سیاسی مصاحبه نیز حفظ شود. گفت‌وگو با علی شکوهی نکاتی دارد که به احتمال زیاد اگر با یک فعال سیاسی اصلاح‌طلب مطرح می‌شد، امکان انتشار آن را غیرممکن می‌ساخت.

Share and Enjoy

هنوز هم به دکتر شریعتی محتاجیم

اشاره: دو سه سال قبل با مجله «رسش» گفتگویی در باره دکتر علی شریعتی و اندیشه و آثار وی انجام دادم که متن آن را در زیر می‌آورم.

نقش دکتر شریعتی را در پیروزی انقلاب اسلامی، چه طور ارزیابی می‌کنید؟

بسم الله الرحمن الرحیم. من فکر می‌کنم انقلاب اسلامی در مقطعی از تاریخ ایران امکان پیروزی پیدا کرد که دو جریان فکری در جامعه ما به یکدیگر رسیدند و با اهداف و گفتمان مشابه و نزدیک به هم به تشویق مردم برای حضور در یک حرکت اجتماعی گسترده پرداختند.

جریان اول جریان روحانیت بود که در طول تاریخ به عنوان یک جریان مورد توجه مردم شناخته می‌شد و پایگاه گسترده توده‌ای داشت. مشخصا روحانیت شیعه در ایران به ویژه از دوران صفویه نقش بسیار موثرتری پیدا کرد و در حرکت‌های ضداستعماری و ضداستبدادی عملکرد نسبتا موفقی از خود نشان داده بود و مرجع و پناه مردم تلقی می‌شد.

جریان دوم جریان روشنفکری دینی بود که در واقع از اوایل مشروطه به بعد شکل گرفت و به صورت یک جریان نسبتا گسترده در محیط‌های آموزشی جدید و مشخصا دانشگاه‌ها درآمد و توانست در برابر مکتب‌های فکری معارض با دین مثل لیبرال‌های غربی و کمونیست‌های شرقی و ملی‌گراهای داخل کشور از ضرورت دینداری دفاع کند و در عین حال در فضای روشنفکری هم باقی بماند.

Share and Enjoy

اخلاق سیاسی را ضابطه‌مند کنیم

اشاره:

گفتگوی زیر با ماهنامه ذکر (شماره۲۱) در تاریخ دی ماه ۱۳۸۶ صورت گرفت و با عنوان «صمیمی با علی شکوهی، اخلاق سیاسی را ضابطهمند کنیم» منتشر شد. موضوع این گفتگو رابطه اخلاق و سیاست است که هنوز هم میتواند موضوع روز جامعه باشد.

سیدمرتضی مفیدنژاد: جمهوری اسلامی ایران به عنوان یک نظام سیاسی مبتنی بر اصول و قواعد اسلامی، توسط آن بزرگ مرد قرن حضرت امام خمینی(ره) بنیان نهاده شده و اکنون سه دهه از عمر با برکت آن می‌گذرد. در این سیر پرپیچ و خم، اتفاقات و حوادث گوناگونی در سر راه حرکت این مجموعه به‌وجود آمده است که پرداختن به آن در قالب این بحث نمی‌گنجد. فارغ از این مساله یکی از اصول و مباحث مهمی که در اداره کشور و روابط افراد در جامعه اسلامی ایران مدنظر می‌باشد، پیوند دو حوزه اخلاق و سیاست است. در واقع بررسی اینکه در کشور ما به عنوان یک نظام اسلامی با محوریت ولایت فقیه، احزاب، گروهها و نهادهای سیاسی در تعاملشان با یکدیگر چقدر مبتنی بر اخلاق عمل کرده‌اند امری حیاتی و مهم به نظر می‌رسد.

محور اصلی بحث ما نسبت اخلاق و سیاست است و قصد داریم آن را به مقوله احزاب و گروههای سیاسی در تجربه جمهوری اسلامی نیز تسری دهیم. مقدمتا به عنوان اولین سوال بفرمایید که تعریف شما از خطوط قرمز سیاسی چیست؟ البته قبل از آن باید این سوال را هم اضافه کنم که به نظر شما آیا عرصه سیاست دارای خط قرمز است؟ اگر قائل به‌وجود آن هستید تبیین شما از این مقوله چیست؟

از این که حزب موتلفه اسلامی به مباحث پایه‌ای در یک نشریه آموزشی توجه می‌کند و درصدد کادرسازی و تولید فکر برای اعضایش و مخاطبانش می‌باشد، به شما تبریک می‌گویم و امیدوارم این رویه‌ای برای همه تشکل‌های سیاسی بشود تا فقط نان فضاهای سیاسی را برای رسیدن به قدرت نخورند و بلکه کارکردهای درست حزبی همچون ایجاد شور و شعورسیاسی، کادرسازی، تنظیم برنامه، نظارت بر قدرت و مفاهیمی از این دست را هم به طور کلی تجربه کنند.

Share and Enjoy

انتخابات ۲ مرحله‌ای، یک تجربه سیاسی تازه است

اشاره: آنچه می‌خوانید متن مصاحبه من با مسعود بصیری خبرنگار روزنامه قدس است که در تاریخ ۲۳ خرداد ۱۳۸۴ در این روزنامه منتشر شد. در این گفتگو صف‌بندی سیاسی جامعه و گرایش نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری آن سال مورد بررسی قرار گرفته است.

گروه سیاسی: علی شکوهی را از زمانی که سردبیر کیهان هوایی بود، می‌شناختم. بعدها هفته نامه‌های صبح، ارزشها و تهران امروز را اداره می‌کرد و پس از چندی، سردبیر ماهنامه بینش سبز شد. شمرده و آرام حرف می‌زند، او هنوز تلفن همراه ندارد و حاضر نیست از موتورسیکلت دست بکشد. می‌گوید: من با این وسیله راحتم. در انتخابات مجلس هفتم، نامزد تهران بود و این روزها به ستاد محسن رضایی نزدیک است. از بداخلاقی‌های سیاسی و تخریب چهره برخی نامزدها ناراحت است با این که احتمالاً به آنها رأی هم نخواهد داد. از علی شکوهی، مقالات و کتابهای متعددی تاکنون چاپ شده است. جملاتش نیاز به پیرایش و تغییر و تلخیص و مرتب کردن ندارد و خبرنگار اگر همان چیزی را که شکوهی می‌گوید، درست بنویسد؛ احتمالاً مصاحبه‌ای می‌شود مفصل و تنظیم شده و خواندنی.

Share and Enjoy

دعوت از میرحسین موسوی، نشان از یک نیاز اجتماعی دارد

اشاره: مصاحبه بنده با سایت «بازتاب» درباره پشت صحنه آمدن یا نیامدن میرحسین موسوی به عرصه انتخابات ریاست جمهوری سال ۸۴ در زمانی انجام شده بود که وی ۷ ماه قبل یعنی در مهرماه ۱۳۸۳ رسما نامزد نشدن خود را اعلام کرده بود. متن این مصاحبه را با لحاظ شرایط آن دوره و بدون دخالت دادن مسائل سالهای بعد بخوانید.

طرح دیرهنگام احتمال کاندیداتوری مهندس موسوی پیش از آغاز ثبت‌نام کاندیداهای ریاست‌جمهوری، با واکنش‌های متفاوتی روبه‌رو شد. محور شدن عده‌ای از چهره‌های غیرسیاسی و همراهی خاتمی با این دعوت، تفاوت‌های دعوت تازه از آخرین نخست‌وزیر ایران بود. «بازتاب» در این رابطه گفت‌وگویی با علی شکوهی، نویسنده، روزنامه‌نگار و تحلیلگر سیاسی انجام داده است.

بازتاب: آقای شکوهی، پس از حدود هفت ماه از اعلام انصراف مهندس موسوی از کاندیداتوری ریاست‌جمهوری در مهر ماه گذشته، بار دیگر بحث حضور ایشان در انتخابات مطرح شده است. با توجه به تشابه شرایط فعلی با فضای پیش از دوم خرداد، حضور مهندس موسوی را در انتخابات پیش رو تا چه اندازه جدی ارزیابی می‌کنید؟

شکوهی: فضای سیاسی و انتخاباتی کشور، چندان تشابهی با فضای قبل از دوم خرداد ندارد. در انتخابات دوم خرداد، همه جناح‌های سیاسی کشور از ماه‌ها قبل، نامزد واحد و مورد قبول جناح خود را به مردم معرفی کرده بودند، اما اینک در تمام طیف‌های سیاسی، شاهد تعدد نامزدها هستیم و بعید است که به وحدت برسند. مطرح شدن نام مهندس موسوی در روزهای اخیر هم، عمدتا برای ایجاد وحدت در یک طیف سیاسی و پایان دادن به تکثر و تعدد نامزدها در جبهه اصلاح‌طلبان و اجماع احتمالی بر روی ایشان صورت می‌گیرد. اگر فضای کنونی با فضای پیش از دوم خرداد مشابه بود، اینک نباید بار دیگر به سراغ موسوی می‌رفتند و برای به صحنه آوردن ایشان، تلاش می‌کردند.

Share and Enjoy

قوه‌ قضاییه در دوره اول مدیریت هاشمی شاهرودی

اشاره: در سال ۸۳ یک دوره از مدیریت هاشمی شاهرودی بر قوه قضائیه پایان می‌یافت و خبرگزاری فارس برای ارزیابی این دوره عملکرد ایشان، گفتگوهایی را با صاحبنظران انجام داد. آنچه می‌خوانید متن گفتگوی بنده با این خبرگزاری درباره عملکرد قوه قضاییه است که در تاریخ دوم تیرماه ۱۳۸۳ با این تیتر انتشار یافت: (شکوهی: مشکل اصلی دستگاه قضایی فقدان رهبری منسجم است). محتوای این گفتگو، با نوشته من در سایت بازتاب در همین زمینه، مشابهت‌هایی دارد.

خبرگزاری فارس: یک روزنامه نگار و کارشناس مسایل سیاسی، مشکل اصلی دستگاه قضایی را فقدان عنصر رهبری دانست که بایستی مسوولیت سیاستگذاری، ساماندهی، هماهنگی نهادها و تعیین جهت‌گیری مجموعه را بر عهده داشته باشد.

علی شکوهی در گفتگو با خبرنگار سیاسی خبرگزاری فارس ارزیابی عملکرد قوه قضائیه را با دو منطق، شدنی دانست و تصریح کرد: یکی از منطقها قیاس با وضعیت گذشته و دیگری با وضع مطلوب و انتظاراتی است که از قوه قضائیه اسلامی داریم.

Share and Enjoy

صفحه 2 از 3123