نسخه چاپی نسخه چاپی

میرحسین موسوی در مصاحبه با «تایم» چه گفت؟

توضیحی برای دکتر علیرضا مرندی

در چند روز گذشته بار دیگر رسانه وابسته به سپاه پاسداران (خبرگزاری فارس) به سراغ دکتر علیرضا مرندی رفت تا در سالگرد حوادث انتخابات سال ۸۸ موج تبلیغاتی تازه‌ای علیه میرحسین موسوی تدارک دیده شود. دکتر مرندی به این دلیل مورد توجه این گونه رسانه‌هاست که وزیر کابینه موسوی بود و در حوادث سال ۸۸ هم به ناروا مورد تعرض برخی مخالفان قرار گرفت و اکنون با اختلاف دیدگاهی که با موسوی دارد، مستعد طرح مواضعی علیه موسوی است.

n00090407-b

 اظهارات دکتر مرندی درباره مصاحبه موسوی با «تایم»

دکتر مرندی در این گفتگو (به تاریخ ۲۶ خرداد ۹۳) بار دیگر به سراغ مصاحبه میرحسین موسوی با مجله تایم رفت و آن را مورد توجه قرار داد. وی در این باره گفت:«روز بعد از انتخابات همسرم با من تماس گرفت که آیا مصاحبه مهندس موسوی در مجله تایم را دیده‌‌‌‌ای؟ گفتم نه که همسرم گفت بسیار چیز عجیبی است. تایم روزهای جمعه منتشر می‌شود یعنی همان روز انتخابات منتشر شده بود. زمانی که آمریکا بودیم این مجله چند روز قبل از تاریخ در بازار بود و لذا قبل از انتخابات این مصاحبه انجام شده بود. مهندس موسوی در مصاحبه گفته بود که تظاهرات عظیم خیابانی قدرت رهبری را کاهش داده و ما در آن مشارکت خواهیم کرد. این برای من تردید باقی نمی‌گذاشت زیرا این سخنان تعریض به قانون اساسی است. ما باید از قانون معمولی نیز تبعیت کنیم چه برسد به قانون اساسی… این مصاحبه مشکل‌آفرین بود لذا در روز یکشنبه قبل از آغاز جلسه علنی مصاحبه را به دکتر لاریجانی رئیس مجلس نشان دادم. وی نیز گفت ما باید به مهندس موسوی بگوییم که این چیست و چرا این سخنان را گفته است؟ ظاهرا در حین بحث‌هایی که من درباره مهندس موسوی می‌کردم آقای رسایی نماینده تهران بحث‌ها را شنیده بود. در هنگام جلسه آقای رسایی موبایلش را آورد و گفت، آقای فاتح پشت خط است و من هر چه به وی می‌گویم وجود این مصاحبه را نمی‌پذیرد و حال شما به وی بگویید. من نیز بحث مصاحبه را به آقای فاتح گفتم که وی گفت غیرممکن است؛‌ من گفتم به هر حال این مصاحبه به چاپ رسیده و من کپی آن را در اختیار دارم و از اینترنت به آن دست یافتم، شما نیز می‌توانید از طریق اینترنت خودتان مقاله را ببینید. آقای فاتح گفت من به آقای موسوی می‌گویم و من نیز گفتم از قول بنده به آقای مهندس موسوی سلام برسان و بگو هر چه زودتر این مطلب را تکذیب کند. آقای تابش که مذاکرات من با آقای فاتح را شنید، نزد من آمد و گفت قضیه از چه قرار است؟ من هم گفتم این اتفاق افتاده است. آقای تابش گفت اگر می‌خواهی من به مهندس موسوی می‌گویم، تصویر نامه را گرفت و گویا شفاها نیز بحث من را به آقای موسوی منتقل کرده بود… زمانی که دیدم اتفاقی نیفتاد یکی دو روز بعد نامه‌ای در همان صحن علنی نوشتم، نامه‌ام را به آقای بادامچیان که صندلی‌اش در کنار من بود نشان دادم و نظرش را جویا شدم که آقای بادامچیان گفت چرا متواضعانه نوشتی؟ و تاکید کرد «تندتر بنویس». به آقای بادامچیان گفتم اینگونه نوشتم بلکه اثر کند. این نامه را نیز از طریق آقای تابش فرستادم و آقای تابش نیز به من گفت به اتفاق آقای انصاری که فکر می‌کنم نماینده زنجان بود، نامه را به آقای موسوی دادیم و آقای موسوی نیز نامه را خواند. البته من کپی این مقاله را قبل از نوشتن آن به آقای موسوی به آیت‌الله خامنه‌ای هم دادم… در نهایت روز شنبه (هشت روز بعد از انتخابات) زمانی که از یک سخنرانی علمی بیرون آمدم، موبایلم زنگ خورد که دیدم آقای مهندس موسوی است. آقای موسوی گفت این مجله که تو این طرف و آن طرف می‌بری چیست؟ گفتم این همان مصاحبه‌ای است که شما انجام دادی و اگر نکردی، تکذیب کن. آقای موسوی گفت من دیگر سایتی ندارم و یک سایت نیز داشتم که آن را بستند، اگر بگذارند، من با مردم صحبت می‌کنم؛ گفتم اگر شما با مردم صحبت کنی این مطلب را به مردم خواهی گفت؟ پاسخ داد ممکن است به آن نیز اشاره‌ای کنم. گفتم من کاره‌ای نیستم و نه می‌توانم برای شما سایت و روزنامه درست کنم و نه مصاحبه زنده رادیو تلویزیونی اما توصیه‌ام به شما این است که اگر این مطلب شما نیست آن را از طریق اطلاعیه‌ها که مرتبا می‌دهید، تکذیب کنید. در آن تماس از اینکه شاید آن مقاله را تکذیب کند نیز منصرف شد و من هم مطمئن شدم که وی دیگر تکذیب نخواهد کرد و تکذیب هم نکرد… در آن نامه به آقای موسوی نوشتم که شما انسان متدینی هستید و به همین دلیل به شما توصیه می‌کنم یک ساعت با خودت و خدا راجع به عملکردت، مقاله و اینکه چه باید کنی، خلوت کن و به هر نتیجه‌ای رسیدی دیگر با کسی مشورت نکن و آن را اعلام کن. واقعا نیز فکر می‌کردم اگر ایشان با خدا خلوت کند حتما آن مقاله را تکذیب می‌کند اما اتفاقی نیفتاد».

دکتر مرندی در سالهای قبل هم در این باره مطالبی را مطرح کرده و از جمله گفته بود: «نکته‌ای که خیلی برایم عجیب بود مصاحبه‌ای بود که موسوی چند روز قبل از انتخابات با مجله تایم آمریکا انجام داد که روز انتخابات منتشر شد. وی در این مصاحبه گفته بود ما با این تظاهرات خیابانی باشکوهی که داریم به رهبری فشار می‌آوریم تا قدرت و توانمندی‌های ایشان را تقسیم کنیم. ما قانون اساسی داریم و کسی نباید در خیابان‌ها به دنبال گرفتن قدرت و توانمندی‌های رهبری باشد».

موسوی درباره رهبری به «تایم» چه گفت؟

متن مصاحبه موردنظر آقای مرندی در همان روزها در داخل کشور ترجمه و از جمله در سایت «الف» منتشر شد و متن انگلیسی آن هم در سایت مجله تایم قابل مطالعه است. آنچه اهمیت دارد این است که میرحسین موسوی در مصاحبه با مجله تایم، اصلا مطالب نقل شده از سوی آقای مرندی را بر زبان نیاورد و اساسا در متن مصاحبه، چنین عباراتی وجود ندارد.

مصاحبه با طرح مسئله «تغییر» شروع شد و خبرنگار از موسوی پرسید: شما بخشی از انقلاب بودید، شما درباره تغییرات کشور از آن زمان تاکنون چه نظری دارید و به نظر شما امام‌ خمینی در برابر این تغییرات چه موضعی می‌داشت؟موسوی هم در پاسخ تاکید کرد که امام خمینی همیشه از تغییرات استقبال می‌کرد و معمولاً تغییرات را می‌پذیرفت و آنگاه تلاش می‌کرد تا آن را مدیریت کند.

موسوی در پاسخ به سئوالات بعدی در این باره، اشاره کرد که مطالبات مردم برای ایجاد تغییرات در ابعاد داخلی و بین‌المللی، نباید سرکوب شود بلکه باید به رسمیت شناخته شود تا به نحو غیرمنتظره‌ای سر بر نیاورد. به نظر موسوی، مردم می‌توانند حالتی دوگانه داشته‌ باشند. آنها در عین حال که به ارزشهای انقلابی احترام می‌گذارند، نگاهی به جلو، به سوی تغییرات مدرن دارند. وی تاکید کرد که این مطالبات مردم اگر به رسمیت شناخته و پذیرفته شود، می‌تواند فرصت‌های ممتازی را برای کشور خلق کند و اگر سرکوب شود، می‌تواند به یک تهدید مبدل شود.

سپس پرسش‌ها به سوی فضای تبلیغات انتخاباتی و از جمله نحوه برخورد احمدی‌نژاد در مناظره سوق پیدا کرد و در نهایت به مقوله نسبت و رابطه میان رهبری و ریاست جمهوری رسید. در زیر پرسش‌ها و پاسخ‌های مرتبط با رهبری را از متن آن مصاحبه نقل می‌کنیم تا معلوم شود که موسوی درباره رهبری، هرگز چنان مطالبی را که آقایان آن را «براندازانه» توصیف کرده‌اند، بر زبان نیاورده است:

«سوال – این مصاحبه بعد از انتخابات منتشر می‌شود و شما ممکن است در آن هنگام رییس جمهور باشید. آخرین رییس جمهور اصلاح‌طلب محمد خاتمی که اکنون از شما حمایت می‌کند، روزهای سختی در تعامل با رهبری سپری کرد. آیا فکر می‌کنید اوضاع برای شما فرق می‌کند؟

موسوی:ارکان مختلف در سیستم قدرت در جامعه وجود دارد که باید به نحو شایسته‌ای با هم در تعامل باشند. این واقعیت نظام ماست و من در پی آنم که این ارتباط را چه در گفتگوها و چه در اجرای مسوولیتهای قانونی‌ام برقرار سازم. من معتقدم که می‌توانم این تعامل را به نقطه‌ توازن برسانم.

سوال –آیا شما معتقدید که اصلاح‌طلبان خیلی پیش رفتند و به این نقطه‌ توازن توجه کافی نشان ندادند؟

موسوی:دوره‌ خاتمی بعد از هشت سال به پایان رسید، اما او اگر در قدرت می‌ماند کسی چه می‌داند شاید توازن بین رهبر و قوای دیگر سرانجام برقرار می‌شد. اما ما یک سیستم تقسیم قدرت خاصی در ایران داریم. رهبر قدرت و اختیارات مشخصی دارد و رییس جمهور اختیارات دیگری و تعادل بین این قدرت‌ها امکان‌پذیر است.

سوال –شما و رهبر هر دو اهل خامنه‌ هستید. وقتی شما نخست‌وزیر بودید، این گونه به گوش می‌رسید که در روابطتان با ایشان اختلاف نظر و اصطحکاک دارید. آیا فکر نمی‌کنید این مساله در صورت پیروزی شما، مشکل‌ساز شود؟

موسوی:اختلاف ما در آن زمان در قانون اساسی ریشه داشت اما الان حیطه‌ اختیارات به نحو چشمگیری شفاف‌تر و روشن‌تر در قانون اساسی (اصلاح شده) بیان شده است. فضای بسیار بیشتری برای هماهنگ شدن وجود دارد».

بعد از طرح این سئوال‌ها، خبرنگار به سراغ سیاست خارجی می‌رود و درباره رابطه ایران و آمریکا و مذاکرات هسته‌ای و … از موسوی سئوال می‌کند و موسوی هم پاسخ می‌دهد که اصل حق جمهوری اسلامی در استفاده از انرژی هسته‌ای قابل مذاکره نیست اما بر سر روش‌ها می‌توان مذاکره کرد.

سپس پرسش و پاسخ زیر مطرح می‌شود:

«سئوال – اگر شما پیروز نشوید، به این همه جوان که در خیابانها رقص‌کنان و لبخند بر لب و شادند، چه خواهید گفت؟ به تمام طرفداران خود اگر پیروز نشوید، چه خواهید گفت؟

موسوی: پیام من قبلاً به آنها رسیده است. تغییر از مدتی قبل آغاز شده است. تنها بخشی از این تغییر به پیروزی در انتخابات مربوط می‌شود. بخشهای دیگر ادامه خواهند یافت و هیچ عقبگردی در کار نیست».

این پرسش و پاسخ اصلا ارتباطی به پرسش‌های مرتبط با نسبت اختیارات رهبری و ریاست جمهوری ندارد بلکه به قسمت نخست مصاحبه مربوط است که در پیرامون مطالبات مردم و بخصوص نسل جوان برای ایجاد تغییرات بیان شد. در واقع موسوی در پاسخ به سئوال خبرنگار تاکید می‌کند که مطالبات برای ایجاد تغییرات را نباید در مسئله انتخابات ریاست جمهوری محدود کرد بلکه خواست مردم،‌ ایجاد تغییرات مناسب در نحوه اداره کشور است و خواه وی پیروز بشود یا نشود،‌ این مطالبات در میان مردم وجود دارد و پیگیری خواهد شد و امکان باز گرداندن جامعه به عقب وجود ندارد.

البته آقای مرندی و دیگرانی که به این مصاحبه استناد می‌کنند و آن را براندازانه، ساختارشکنانه و مخالف اصول قانون اساسی می‌دانند، به مقدمه خبرنگار استناد می‌کنند که ربطی به موسوی ندارد و برداشت آزاد خبرنگار از سخنان موسوی است و شاید عمدا با هدف ایجاد اختلاف میان نیروهای سیاسی درون نظام مطرح شده باشد. خبرنگار تایم در مقدمه خود برای این مصاحبه از جمله گفته است:

«در جایگاه ریاست جمهوری، موسوی طبعاً کمابیش به اندازه‌ رهبر معظم آیت‌الله علی خامنه‌ای قدرت نخواهد داشت. به خصوص در حوزه‌ سیاست خارجی و امنیت ملی. اما او موکداً ابراز داشت که تجمعات خیابانی چشمگیر هفته‌های گذشته احتمالاً ماهیت ساختار قدرت را به نحوی بنیادین دگرگون خواهد ساخت و در واقع این اتفاق با فشار بر رهبر نسبت به پذیرش بیشتر افکار عمومی رخ خواهد داد. ما پرسیدیم اگر انتخابات را ببازد، آن وقت چه می‌شود. [او پاسخ داد:] «تغییر از مدتی قبل آغاز شده است. تنها بخشی از آن به پیروزی در انتخابات مربوط می‌شود و بخش‌های دیگر ادامه خواهند یافت و هیچ عقبگردی در کار نخواهد بود».

همچنان که در متن کامل مصاحبه مشخص است، هیچ یک از سخنان موسوی درباره «دگرگونی بنیادین ماهیت ساختار قدرت» یا «فشار بر رهبر نسبت به پذیرش بیشتر افکار عمومی» نیست و این برداشت خبرنگار است که در مقدمه گفتگو، به موسوی نسبت داده شده و برداشت شخصی خبرنگار است و در هنگام نوشتن این مقدمه، قطعا با موسوی هماهنگ نکردند. مقایسه مقدمه مصاحبه کننده با متن مصاحبه کاملا این برداشت غلط را برملا می‌کند. اظهارات آقای مرندی هم نشان می‌دهد که آقایان موسوی و ابوالفضل فاتح از محتوای متن منتشر شده در تایم، خبر نداشته و با آن موافق هم نبودند و حتی بنا را بر تکذیب گذاشته بودند اما به خاطر نبود امکان ارتباط مستقیم با مردم، این خبر را تکذیب نکردند بخصوص بعد از آغاز درگیری‌های خیابانی که عملا مسائل دیگری اهمیت پیدا کرد و تکذیب این مطلب، اهمیت چندانی برای آنان نداشت؛ هر چند اگر بنده جای آقای موسوی بودم و سوءاستفاده مخالفان را مشاهده می‌کردم، حتما و فورا آن را به هر شکل ممکن، تکذیب و در این باره، روشنگری می‌کردم؛ اقدامی که بعدها به وسیله آقای فاتح انجام شد.

یادداشت ابوالفضل فاتح در باره مصاحبه موسوی با تایم

در تاریخ ۲۷ دی ۱۳۸۸ سایت جهان‌نیوز یادداشت زیر را به قلم ابوالفضل فاتح، مشاور رسانه‌ای میرحسین موسوی، منتشر کرد که نشان دهنده مخالفت موسوی با این مضمونی است که آقای مرندی و دیگران آن را دائما مطرح می‌کنند. همچنین نشان می‌دهد که مهندس موسوی از طریق آقای فاتح این ادعا را در همان سال تکذیب کرده است:

«یادم هست که مهندس از معدود مصاحبه با رسانه‌های غیرفارسی‌زبان خارجی، چند روز به انتخابات مصاحبه کوتاهی با تایم لندن داشتند. هنوز که هنوز هست، خط و ربط تایم در انتخابات ایران برایم روشن نیست. به هر حال در این مصاحبه ظاهرا نقل قولی به مهندس نسبت داده شده بود که ایشان گفته، قدرت رهبری پس از انتخابات با ادامه حضور مردم در خیابان مهار خواهد شد. آن را مستمسکی قرار دادند که بگویند ما برای بعد از انتخابات برنامه‌ای داشته‌ایم. بعدا نیز این مصاحبه گویا به نظر رهبری معظم انقلاب رسیده بود. یکی دو روز بعد از انتخابات، آقای مرندی با من تماس گرفتند و پرسیدند. گفتم چگونه شما باور می‌کنید که مهندس موسوی چنین بگوید. حتی اگر کسی بخواهد چنین بکند عقل سیاسی‌اش حکم می‌کند که چنین نگوید. در همان فضای شلوغ بعد از انتخابات حضوری نیز از آقای مهندس پرسیدم. قویا تکذیب کرد و گفت من را که می‌شناسی. چرا باید چنین بگویم؟».

سخن پایانی

واقعیت این است که در ایام انتخابات، آن هم انتخاباتی پرحادثه و شلوغ مانند انتخابات سال ۸۸، این امکان وجود ندارد که تمامی اظهاراتی که به یک نامزد نسبت داده می‌شود، مورد بررسی دقیق قرار گیرد و محتوای ناراست آن، تکذیب و اصلاح شود. این را هم در نظر داشته باشیم که مصاحبه مذکور در روز انتخابات در تایم منتشر شد و بعد از آن در کشور انعکاس یافت. طبعا در قبول برداشت شخصی یا القای عمدی خبرنگار این مجله از سخنان آقای موسوی، مواضع سیاسی برخی از نیروهای مخالف آن هم بعد از اعتراض موسوی به نتیجه انتخابات، بسیار موثر است و الا اگر در شرایط عادی قرار داشتیم، کمتر کسی این تهمت را به موسوی می‌زد و اساسا باور می‌کرد که این سخن موسوی است.

نکته دیگر این که آقای موسوی اکنون در حصر است و امکان دفاع از خود را ندارد و خیلی جوانمردانه نیست که هر مطلبی را به ایشان نسبت بدهیم و بدون تحقیق، هر اتهامی را علیه ایشان باور کنیم. از فردی مانند آقای دکتر مرندی هم انتظار می‌رود که یکبار دیگر متن مصاحبه آقای موسوی با تایم را بخواند و مقدمه خبرنگار را با متن کامل مصاحبه مقایسه کند و سپس بین خود و خدایش به قضاوت بنشیند. البته امیدوارم با این توجیه که آقایان به نظام ظلم کردند، هر ظلمی به آنان را توجیه نکنند زیرا اگر فضای کشور برای بررسی کامل رخدادهای سال ۸۸ بازتر شده و امکان مداقه بی‌طرفانه در حوادث قبل و بعد از انتخابات فراهم شود، آنگاه معلوم خواهد شد که چه کسانی به نظام و انقلاب و مردم، ظلم کردند.

Share and Enjoy


اضافه کردن نظر