نسخه چاپی نسخه چاپی

آقای الهام! مشکل روحیه استبدادی است نه «بد» نوشتن قانون

شنبه ۲۴ اردیبهشت ۹۰

این روزها بحث ادغام وزارتخانه‌ها به موضوع اختلاف میان دولت و مجلس تبدیل شده است. دولت سه وزیر را کنار گذاشت و چهار وزارتخانه را منحل کرد و مسئولیت آنها را در اختیار ۴ وزیر دیگر قرار داد. مجلس هم این کار را غیرقانونی دانست و با نوشتن نامه به وزرای مذکور به آنها اخطار کرد که دخالت در کار وزارتخانه‌های دیگر، جرم است و موجب پیگرد قانونی می‌شود. سرانجام شورای نگهبان تفسیر خود را اعلام کرد و به نفع مجلس نظر داد و بعد از برگزاری یک مناظره داغ  تلویزیونی، اعلام شد که دولت نظر شورای نگهبان را پذیرفته و قرار است روند ادغام وزارتخانه‌ها، همانی باشد که قبلا وجود داشت و مطابق آن عمل می‌شد یعنی همانی که مجلس از دولت انتظار داشت و همانی که شورای نگهبان مجبور شد به مثابه توضیح واضحات، آن را دوباره تکرار کند.

در این میان برخی از دوستان که در شورای نگهبان به اتفاق آرا حق را به مجلس دادند اما دلبستگی‌شان به دولت نمی‌گذارد که چیزی هم به نفع دولت نگویند، وارد معرکه شدند و همه کاسه و کوزه‌ها را سر «بد» نوشتن قانون شکستند تا برای اقدامات دولت در این ماجرا هم وجهی بتراشند. آقای دکتر الهام که از دوستان ماست و یک بار دیگر هم دلم برای او سوخته بود، این بار در مقاله خود با آوردن ماده ۵۳ قانون برنامه پنجم، به توجیه اقدامات دولت پرداخت.

قانون برنامه پنجم در ماده ۵۳ مقرر کرده است: «دولت مکلف است یک یا چند وزارتخانه را به نحوی در وزارتخانه‌های دیگر ادغام نماید که تا پایان سال دوم برنامه، تعداد وزارتخانه‌ها از بیست و یک وزارتخانه به هفده وزارتخانه کاهش یابد.وظایف و اختیارات وزارتخانه‌های جدید با پیشنهاد دولت به تصویب مجلس شورای اسلامی می‌رسد.»

دکتر الهام در این باره نوشته است: «از اظهارنظر دولتی‌ها بر می‌آید که این ماده را در دو بخش مجزا از یکدیگر می‌فهمند و تفسیر می‌کنند. یکم اینکه دولت باید کار ادغام را انجام دهد … دوم، بعد از ادغام و استقرار وزارتخانه‌های جدید، یعنی اجرای بخش اول این ماده به وسیله دولت، پیشنهاد دولت در مورد وظایف و اختیارات وزارتخانه‌های جدید به مجلس شورای اسلامی در قالب لایحه تقدیم شود. ظاهر ماده هم انصافاً همین‌گونه است؛ یعنی واگذاری اختیار تعیین وزارتخانه‌های جدید به دولت و تشکیل و استقرار آن و سپس ارائه لایحه برای تعیین وظایف و اختیارات وزارتخانه‌های جدید. یعنی وزارتخانه‌هایی که بعد از ادغام به وجود آمده‌اند. اکنون که نوبت به اجرا رسیده است، مشکلات رخ می‌نماید».

دکتر الهام تلاش می‌کند ثابت کند که ریشه این منازعات مضر، در نحوه تقریر و انشاء قانون است اما به نظر می‌رسد که تلاش بی‌ثمری است و ریشه این مسئله را باید در قدرت‌طلبی دولت و روحیه استبدادی شخص رئیس جمهوری جستجو کرد. نگاهی گذرا به رخدادهای چند سال اخیر نشان می‌دهد که مسئله چیست؟ آیا وقتی رئیس جمهوری مدعی می‌شود که فلان قانون مصوب مجمع تشخیص مصلحت نظام را قبول ندارد، نمی‌داند که با قانون مخالفت کرده است و مشکل، تفسیر انشای یک قانون نیست؟ همین نامه‌ای که چندی قبل احمدی‌نژاد برای نمایندگان مجلس فرستاد و سران مجمع تشخیص و قوه مقننه و قضاییه را به تبانی علیه دولت متهم کرد، نشان نمی‌دهد مشکل اساسی چیست؟ آیا وقتی مصوبه صریح مجلس را در باره تشکیل یک وزارتخانه نمی‌پذیرد و آن را عملی نمی‌کند، بیانگر این نیست که مشکل را باید در کجا جستجو کرد؟

احمد توکلی تاحدی مشکل را خوب تشخیص داده و در مصاحبه با همشهری، گفته است: «آقای احمدی‌نژاد روحیه‌ای دارد که قانون را تفسیر به رأی می‌کند و هرچه را خودش درست تشخیص بدهد با قانون تطبیق می‌دهد و در غیر این صورت، قانون را دور می‌زند یا می‌شکند. این روحیه استبدادی برخلاف اهداف بلند انقلاب اسلامی و به‌ ضرر کشور است و مجلس را که در رأس امور هست، به انفعال می‌کشاند. متأسفانه مجلس هم برخورد محکمی با رئیس‌جمهور نداشته و این روحیه یکه‌تازی تقویت شده و به‌نظر می‌رسد حتی حوادث اخیر هم ایشان را متنبه نکرده است».

خوب است آقای الهام هم به جای توجیه این روحیه استبدادی، به مخالفت با آن بپردازد و بر تنور مستبد شدن یک مسئول، هیزم نریزد.

Share and Enjoy


۴ نظر در ”;آقای الهام! مشکل روحیه استبدادی است نه «بد» نوشتن قانون“

  1. علی می‌گوید

    جناب آقای شکوهی!
    البته در قانون گریز بودن دولت با شما موافقم اما باید توجه و دقت داشته باشیم که این صبغه موجب نمی‌شود که تمام کارهای دولت را با این دیدگاه تحلیل کنیم. دولت قانون‌گریز بوده است، صحیح. اما در این مورد دارد مطابق قانون عمل می کند یا نه؟ شاید این بار، اگر چه استثنائا، دارد منطبق با قانون عمل می‌کند.
    نق را باید به مجلسی زد که به نظر می‌آید از آقای احمدی‌نژاد عصبانی شده است و دوست دارد به هر چیز این دولت گیر دهد. این نمی‌شود که از روحیه و نیات دولت بگوییم به جای اینکه بر اساس قانون و کیفیت عملکرد که یک امر آفاقی و آبجکتیو است، صحبت کنیم.
    با تشکر

    • نادر می‌گوید

      علی آقا! آقای شکوهی در صدر مطلبش متن قانون را آورده، موارد دیگری از مصوبات قانونی را هم که احمدی‌نژاد نقض کرده مشخص کرده، شما به چه استنادی می‌فرمائید در این موارد دارد قانونی عمل می‌کند؟

      • علی می‌گوید

        آقای نادر!
        وقتی به متن ماده ۵۳ نگاه می کنیم، به زعم بنده، روش ادغام دقیقا مشخص نیست. در موردی که پیش آمده مثلا وزارت نفت توسط هیئت دولت یا رئیس جمهور در وزارت نیرو ادغام می شود. وزارت نیرو و وزیر آن هم اکنون و مطابق مصوبات قدیم مجلس و قانون اساسی موجود هستند. لذا می‌ماند اجازه برای انحلال یک وزارتخانه به نام نفت. تنها نکته به نظرم اجازه این انحلال است و احیانا تصویب اساسنامه جدید وزارت نیرو که شاید اسم جدیدی هم داشته باشد. لذا رئیس جمهور تا سه ماه وزارت نفت را سرپرستی می‌کند و بعد آن را در وزارت نیرو ادغام می‌نماید. البته تردید دارم که آیا انحلال هم نیاز به تصویب مجلس دارد یا نه. چون در متن ماده ۵۳ اشاره‌ای به مجوز مجلس نیست. ولی شاید قوانین فرادستی اخذ مجوز از مجلس را الزامی کرده باشند که در آن صورت، چنانکه عرض شد، دولت مکلف به گرفتن نظر مساعد مجلس برای انحلال وزارت نفت و همچنین اساسنامه جدید وزارت نیرو است.
        البته باید این نکته را هم موکدا در نظر داشت که از آنجایی که مرجع تفسیر قانون اساسی، شورای نگهبان است و از آنجا که این شورا قانونی بودن ادغام را منوط به اجازه مجلس گذاشته است، فلذا بحث فوق بنده منتفی می‌شود و باید دولت از نظر مجلس تبعیت کند و حتی ادغام را به رأی مجلسیان بگذارد.

  2. حمید رضا . ف می‌گوید

    ممنون علی آقای شکوهی! مثل همیشه پر بار و پر مغز. اما علی آقا! این دوست عزیزمان آقای احمدی‌نژاد هزینه‌اش برای این مملکت بیشتر از نفعشه. امیدوارم خداوند زود همه چیز رو به آرامش ببره وگرنه از این اوضاع که بیشتر به کارتون تام و جری شبیه شده، مردم بیشتر ضرر می‌کنند.

اضافه کردن نظر