ایران و غرب، تعارض در هدف و تشابه در عمل

تحولات منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا، از مهمترین رخدادهای روزهای پایانی سال ۸۹ و آغازین روزهای سال ۹۰ به شمار می‌رود. به نظر می‌رسد که این منطقه، به کانونی برای رقابت ایدئولوژیک و سیاسی ایران و غرب تبدیل شده است و هر کدام از این دو بلوک قدرت در تلاشند که با ابزارهای گوناگون و میزان تاثیرگذاری متفاوت، تصویر سیاسی آینده منطقه را بر اساس منافع اعتقادی و ملی خود، ترسیم کنند. نکته پراهمیت این است که علیرغم تعارض ایران و غرب در اهدافشان در منطقه و جهان، رفتارهای مشابه و البته دوگانه و متناقض از هر دو بازیگر سیاسی این منطقه سر می‌زند. برای تبیین این ادعا، توجه به نکات زیر ضروری است.

Share and Enjoy

منکر، منکر است حتی اگر رهبری نگوید

هیچ وقت نتوانستم خودم را قانع کنم که این شیوه، دینی است و به همین دلیل تاکنون نتوانستم رفتار و مواضع خودم را با این شیوه تطبیق دهم. برخی ممکن است به این وضعیت راضی باشند و خیال کنند که کاملا دینی عمل می‌کنند و نه از رهبری سبقت می‌گیرند و نه از او عقب می‌افتند اما من بر این باورم که فراتر از رهبری و دیگر مراجع فکری و سیاسی جامعه، حقایقی مسلم و ارزشهایی ثابت وجود دارد که حتی اگر رهبری هم از آن سخن نگوید، باز هم باید از آن سخن گفت و از این بالاتر، رهبران را هم باید با آن ارزشها و حقایق سنجید.

دارم درباره صحبتهای رهبری در جمع خبرگان در مذمت فحش دادن و اهانت به افراد و انتقاد ایشان به بدزبانی عده‌ای از مدعیان دفاع از انقلاب و ولایت سخن می‌گویم. وقتی فیلم اهانت یکی از این مدعیان به ناموس زن مسلمان در اینترنت پخش شد، گروهی دریافتند که قصه چیست و اعتراض کردند. گروهی نیز به دفاع پرداختند و گفتند که اگر مجسمه‌ساز بودند حتما مجسمه تاجیک (فرد اهانت کننده) را می‌ساختند. برخی هم به تمجید از صداقت و ایمان فرد اهانت کننده پرداختند ولی از این عمل وی، برائت جستند دستکم به این دلیل که این امر، به نفع هاشمی و فائزه تمام می‌شود و البته برخی نیز این عمل را به خاطر زشتی نفس عمل، محکوم کردند و به سود و زیان آن کاری نداشتند.

Share and Enjoy

موسوی و کروبی، متهم امنیتی در نبود قانون جرم سیاسی!

سی و سه سال قبل و در اولین روزهای پیروزی انقلاب، با تدبیر امام خمینی و علیرغم نظر بسیاری از انقلابیون، نوشتن قانون اساسی در دستور کار مسئولان قرار گرفت تا دستاوردهای انقلاب ملت مسلمان، تثبیت و بازگشت ارتجاع و استبداد، ناممکن شود. یکی از اصلی‌ترین دغدغه‌های انقلابیون دلسوز به هنگام تدوین قانون اساسی این بود که «حق مخالف» به رسمیت شناخته شود و همان بلایی که در رژیم گذشته بر سر مخالفان و منتقدان می‌آمد، بر سر مخالفان و منتقدان جمهوری اسلامی نیاید. حاصل این دغدغه تصویب اصل ۱۶۸ قانون اساسی بود:

«رسیدگی به جرائم سیاسی و مطبوعاتی علنی است و با حضور هیأت منصفه در محاکم دادگستری صورت می‌گیرد. نحوه انتخاب، شرایط، اختیارات هیأت منصفه و تعریف جرم سیاسی را قانون بر اساس موازین اسلامی معین می‌کند».

Share and Enjoy

نقد مجدد تاریخ‌نویسی به سبک عباس سلیمی نمین

اشاره: به دنبال انتشار نقد بنده به شیوه تاریخ‌نویسی عباس سلیمی نمین، ایشان هم جوابیه‌ای منتشر کرد که در سایت متعلق به ایشان (دفتر مطالعات و تدوین تاریخ ایران) و سایت آینده منتشر شد. این امر به نگارش جوابیه‌ای مجدد وادارم کرد. این جوابیه نیز قبلا در سایت آینده با عنوان «بار دیگر جنگ!» منتشر شده است.

خوشحالم که سرانجام پس از ۴ ماه از انتشار نقد بنده به شیوه تاریخ نویسی آقای سلیمی‌نمین، ایشان نتوانست بی‌تفاوت از کنار آن بگذرد و مجبور به پاسخگویی شد. البته ایشان در مقدمه پاسخ خود، ورود به این بحث را از سر اکراه دانسته‌ و دلایلی نیز برای این ادعای خود برشمرده‌ است. از آنجا که قصد شخصی کردن این مناظره قلمی را ندارم، به حمله متقابل نمی‌پردازم و از این که به هر حال آقای سلیمی‌نمین نظرات خود را در پاسخ به نقد بنده منتشر کرده‌اند، متشکرم و این را فرصتی دوباره برای خود تلقی می‌کنم تا به بیان برخی دیگر از نقدهای وارده به این شیوه تاریخ‌نویسی بپردازم و مباحث ناتمام خود را به اتمام نزدیک کنم. هرچند معتقدم اگر خوانندگان گرامی جوابیه سلیمی نمین، بار دیگر نقد اولیه بنده به ایشان را بخوانند، خیلی از پاسخها را خواهند یافت اما برای تتمیم بحث و ذکر ادله و شواهد تازه، نگارش جوابیه مجدد به ایشان، ضرورت یافته است.

Share and Enjoy

ضرورت فهم فرارونده از نظریه ولایت فقیه

اشاره: این مقاله در هفته‌نامه پنجره (شماره ۵۳) به تاریخ ۹ مرداد ۸۹ منتشر شد. از آنجا که نوعی نگاه آسیب‌شناسانه به فهم رایج از ولایت فقیه را در بردارد، در  «نقد زمانه» بازنشر می‌شود.

۱- نظریه ولایت فقیه از اعتقادات محوری من در ۳۵ سال گذشته بوده و هنوز هم چنین است. چه بسا میزان شناختم از این نظریه و درک منطق درونی آن و زاویه ورود برای فهم این نظریه و ارزیابی میزان کارآمدی آن در عمل و…، در طی این سال‎‎ها تغییر کرده باشد، اما بنیان‎‎های اصلی این نظریه همچنان در باور‎های اعتقادی و سیاسی من حضور جدی و محوری دارند.

Share and Enjoy

نقدی بر شیوه تاریخ نویسی عباس سلیمی نمین

اشاره: این نقد اولین بار در تاریخ ۲۷ تیر ۱۳۸۹ در سایت «دفتر مطالعات و تدوین تاریخ ایران» و نیز سایت «آینده» منتشر شد. عنوان این مطلب را سایت آینده چنین انتخاب کرده است: این تاریخ‌سازی است نه تاریخ‌نویسی.

مقدمه:

اخیرا به مناسبتی نقد آقای سلیمی‌نمین بر کتاب «اوج دفاع» (خاطرات سال ۱۳۶۵ هاشمی رفسنجانی) را خواندم. بهانه این امر را خود ایشان فراهم کرد. در جلسه‌ دوستانه‌ای که هرچند گاه یکبار با ایشان داریم، پیام منتقدانه یکی از دوستان را برایشان بازگو کردم که گفته بود: «آقای سلیمی مسائل جاری کشور را که جلوی چشممان در جریان است این گونه به دلخواه می‌نویسد،‌ حال چگونه می‌تواند تاریخ ما را به درستی بنویسد». طبعا آقای سلیمی‌نمین با این قضاوت مخالف بود و همین امر باب مباحثه‌ای طولانی را در آن جلسه باز کرد. در نهایت قرار شد من کتاب «اوج دفاع» آقای هاشمی و نقد آقای سلیمی‌نمین بر این کتاب را به همراه کتاب «ماجرای مک فارلین» نوشته محسن هاشمی و حبیب‌الله حمیدی را بخوانم و بعد با یکدیگر در این باره صحبت کنیم. پس از مطالعه این کتابها، یقین کردم که حق با همان دوستی است که آن پیام منتقدانه را داده بود و به تاریخ‌نویسی سلیمی‌نمین به عنوان یک تاریخ‌نویسی دلبخواه،‌ اعتراض داشت. این گونه شد که بنده وارد این ماجرا شدم و کارم به نوشتن این نقد در شیوه تاریخ‌نویسی سلیمی‌نمین کشید. طبعا این نقد را نباید دفاع از همه عملکردهای آقای هاشمی رفسنجانی تفسیر کرد زیرا در گذشته بارها و بارها، خودم به نقد عملکردها و مواضع این چهره مطرح انقلاب اسلامی پرداخته بودم و البته همیشه این قدر انصاف داشته‌ام که علیرغم وارد دانستن آن نقدها،  بزرگی ایشان را انکار نکنم.

Share and Enjoy

انتخابات و جناحها از منظر امام خمینی

اشاره:
فصلنامه «حضور» وابسته به موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره) در شماره ۷۲ (خرداد ۱۳۸۹) میزگردی را با حضور علی شکوهی (روزنامه‌نگار و نویسنده، معاون فرهنگی وقت مؤسسه جام‌جم) و فیروز دولت‌آبادی (سفیر اسبق جمهوری اسلامی در ترکیه و تحلیل‌گر مسائل سیاسی) درباره انتخابات و جناح‌های سیاسی از منظر امام خمینی برگزار کرد. متن زیر حاصل این میزگرد است.

Share and Enjoy

رادیو گفتگو مرحوم شد!

در سال ۱۳۸۵ رادیو گفتگو به عنوان یک شبکه رادیویی چندصدایی و مروج فرهنگ آزاداندیشانه راه‌اندازی شد. از همان ابتدای ابلاغ حکم مدیریت این شبکه و پیش از آغاز فعالیت رسمی، به عنوان عضو شورای سیاستگذاری و مشاور شبکه از سوی مدیریت این شبکه دعوت به همکاری شدم و طی دو سال، در همه قسمتها از جمله شورای سیاستگذاری، شورای طرح و برنامه، مدیریت برخی اتاقها و میزها، سردبیری برخی از برنامه‌ها، کارشناس‌مجری و کارشناس چندین برنامه و مشاور مدیر شبکه فعالیت کردم. با تغییر مهندس حسن محمدیان و گماردن فردی جدید به عنوان مدیر شبکه و تغییر روند اداره و جهتگیری رادیو گفتگو، همکاری من با این شبکه رادیویی هم پایان یافت.

در آبان ماه سال ۸۸ هفته‌نامه «پنجره» (شماره ۱۷)، پرونده‌ای را به رادیو گفتگو اختصاص داد و در آن با چند تن از مدیران و مشاوران سابق شبکه رادیویی گفتگو  مصاحبه کرد. از بنده هم به عنوان مشاور و عضو سابق شورای سیاستگذاری این شبکه دعوت به گفتگو شد. من هم موافقت کردم مشروط به این که فقط متن نهایی مورد توافق در پنجره منتشر شود. پس از انتشار معلوم شد که بخشهایی از مصاحبه بدون اطلاع، حذف شده است. در همان زمان متن کامل این گفتگو را برای انتشار در اختیار سایت «آینده» قرار دادم که منتشر شد. اکنون آن متن را دوباره در معرض مطالعه دوستان قرار می‌دهم. گفتنی است بخشهای رنگی مصاحبه در «پنجره» منتشر نشده است.

Share and Enjoy

قصه یک استعفا

اشاره: این مطلب در اوج تبلیغات انتخابات ریاست جمهوری ۸۸ در تبیین ماجرای استعفای مهندس میرحسین موسوی در سال ۶۷ نوشته شد. اصل این نوشته در نشریه «ندای صداقت» که ارگان ستاد اصولگرایان حامی میرحسین موسوی محسوب می‌شد، در اوایل خردادماه ۱۳۸۸ منتشر شد.

قصه یک استعفا

این روزها مسئله استعفای میرحسین موسوی در سال ۶۷ به یک حربه تبلیغات انتخاباتی از سوی مخالفان وی تبدیل شده است. ظاهرا این واقعه تاریخی به عنوان نقطه ضعف بزرگ میرحسین موسوی تلقی شده و مخالفان ایشان گمان می‌کنند که با مطرح کردن یکسویه و بزرگنمایی باورنکردنی این ماجرا، می‌توانند به هدف خود برسند و میرحسین موسوی را هم یک فرد ضعیف و هم مخالف امام جلوه دهند. برای این که گوشه‌ای از این ماجرای تاریخی بازخوانی شود و از جمله معلوم شود که از این نمد، کلاهی برای مخالفان موسوی فراهم نمی‌شود، بر آن شدیم تا بخشی از اسناد رسمی این ماجرا را بازخوانی و برداشت خودمان را از این ماجرا، بیان کنیم.

Share and Enjoy

احزاب، انتخابات، عدالت

اشاره: در تاریخ ۲۶ اردیبهشت ۱۳۸۸ گفتگویی با سایت موج ۴  انجام داده بودم که موضوع آن عدالت سیاسی و نقش احزاب سیاسی در ایجاد عدالت سیاسی بود. امیدوارم مطالب آن هنوز هم مفید باشد.

عدالت سیاسی به چه معناست؟

یکی از خواسته‌های اصلی بشر بحث عدالت است و عدالت، مفهومی فرادینی است که به طور فطری خواستنی است. عدالت سیاسی هم یکی از شعوبی است که می‌توان مانند عدالت قضایی، عدالت اجتماعی… برای عدالت ترسیم کرد. به نظر من یک جامعه عادلانه سیاسی باید از چند مشخصه برخوردار باشد تا بتوانیم باور کنیم که عدالت سیاسی در آن محقق شده است. این مشخصات عبارتند از:

۱ – امکان دسترسی برابر برای همگان در کسب قدرت سیاسی وجود داشته باشد و هیچ کس به اعتبار نژاد، رنگ، ریاست، نسبت خانوادگی، توارث و… به صورت دائمی نباید در قدرت باقی بماند و دیگران را از کسب قدرت سیاسی محروم کند. البته این سخن به معنی این نیست که هر کس با هر صلاحیتی در تصدی هر مسئولیتی باید آزاد باشد زیرا در همه جوامع در صدر همه مسئولیت‌های سیاسی و اجتماعی شرایط احرازی را تعریف می‌کنند و افراد آزادند به شرط احراز آن صلاحیت _که متناسب با آن پست تعریف می‌شود _ و فراهم کردن لوازم دیگر مثل انتخاب مردم، به پست خاصی برسند. به هر حال با رعایت این شرایط همه قشرهای اجتماعی این امکان را دارند تا تصدیگری پست‌های مختلف را به عهده گیرند.

Share and Enjoy

صفحه 9 از 16« بعدی...7891011...قبلی »