کلیدواژه ‘امام خمینی’

رسم و رویه تخریب هاشمی

روزنامه ایران / سه‌شنبه ۲۳ مهر ۹۲

در چند روز اخیر و به دنبال بازنشر خاطرات مربوط به ۳۰ سال قبل آیت‌الله هاشمی رفسنجانی، موجی از موافقت و مخالفت در سطح نخبگان و رسانه‌ها برانگیخته شد. بدون هر مقدمه‌چینی، چند نکته مهم شایان یادآوری است:
۱- خاطرات مذکور مربوط به حدود ۳۰ سال قبل است. به گفته آقای هاشمی، در آن زمان امام خمینی با پخش نشدن شعار «مرگ بر امریکا» در صدا و سیما موافقت کردند ولی برای عملی شدن آن، زمانی تعیین نشد و در عمل هم پخش این شعارها کم شد اما این گونه نبود که پخش آن از صدا و سیما کاملاً قطع شده باشد. در سطح جامعه هم که اساساً تغییری در محتوای شعارهای مردم ایجاد نشد.
۲- این خاطرات آقای هاشمی رفسنجانی مربوط به سال‌های ۶۲ و ۶۳ است که اولین بار حدود ۶ سال قبل منتشر شد و در همان زمان هم واکنش‌های مثبت و منفی را به همراه داشت. خاطرات مذکور بعدها هم در اشکال مختلف بازنشر شد اما اخیراً برخی از آقایان در سایت خبری ایشان، در شرایطی که مذاکره با دولت‌های غربی برای حل مسائل هسته‌ای و تحریم‌های ظالمانه در جریان است، تصور کردند که انتشار این سخنان می‌تواند کمکی برای دولت و زمینه‌ساز ایجاد رابطه بهتر میان ایران و امریکا بشود. بر همین اساس، این خاطرات دوباره برجسته‌ شد و البته به دلیل وضعیت سیاسی موجود، بیش از گذشته سر و صدا کرد.
۳- برخی از کسانی که از مدت‌ها قبل تعارض اصلی خود را در داخل کشور، شخصیت و مواضع آیت‌الله هاشمی رفسنجانی قرار داده‌اند، با بازنشر این خاطرات، گمان کردند که فرصت تازه‌ای برای حمله به وی و نیز ناکام کردن مذاکرات دولت آقای روحانی فراهم آمد و به همین دلیل، با استناد به نظرات صریح حضرت امام، سعی کردند که به مواضع آقای هاشمی حمله کنند. طبعاً استناد به این خاطرات، یک بهانه‌جویی آشکار بود زیرا هاشمی رفسنجانی، نه مدعی مخالفت امام خمینی با اصل این شعار شد و نه ایجاد رابطه را به حضرت امام نسبت داد.
۴- دخالت حمید انصاری در این ماجرا به عنوان مسئول نهادی که کارش جلوگیری از تحریف سخنان و مواضع امام خمینی است، می‌توانست پایان خوبی بر این ماجرا باشد. ایشان تصریح کرد که آقای هاشمی، منبع معتبری برای نقل این گونه خاطرات است ولی مطابق متن صریح این خاطرات، موضوع صرفاً به حذف شعار مرگ بر امریکا در صدا و سیما مربوط است والا امام خمینی در قبال امریکا، مواضع روشنی دارد و نمی‌توان به ایشان امر مخالفی را نسبت داد و آقای هاشمی هم چنین نکرد. ایشان توضیح دادند که مسأله درخواست آقای هاشمی از امام برای تجدیدنظر در رابطه میان ایران و امریکا هم اساساً از سوی امام بی‌پاسخ ماند و خود امام هم مخالف رابطه بود.
۵- در یکی دو روز گذشته صدا و سیما در قالب یک برنامه وارد این ماجرا شد و با عبور از مرز انصاف و اعتدال سعی کرد کار نیمه‌تمام برخی افراطیون در حمله به آقای هاشمی را کامل کند. در این برنامه با اشاره به مضامین سخنان حمید انصاری، سعی شد مواضع امام در ضدیت با امریکا برجسته شده و حتی برخی از آنها در پاسخ به آقای هاشمی رفسنجانی جلوه داده شود. در حالی که قطعاً حضرت امام پاسخ نامه خصوصی آقای هاشمی را در یک سخنرانی علنی نمی‌دهند و با یار نزدیک و معتمد خودشان، همان برخوردی را نمی‌کنند که با دیگران دارند. سخنان امام، بیشتر ناظر بر مواضع کسانی بود که به صورت علنی خواستار عادی کردن رابطه با امریکا بوده‌ و در آن شرایط، جمهوری اسلامی را در ایجاد دشمنی امریکا مقصر جلوه می‌دادند.
۶- کار صدا و سیما در حمله به هاشمی تکرار و تداوم رویه بی‌اخلاقی گذشته بوده و قابل توجیه نیست. در چند سال گذشته این رسانه گاهی چنان در هجمه به شخصیت‌های برجسته نظام بی‌پروا عمل می‌کرد که فراموش می‌کرد که آنها چه جایگاهی نزد امام خمینی و رهبری داشته و چه مسئولیت‌هایی در نظام دارند. عجیب است که از این تریبون هنوز هم با دلیل و بی‌دلیل به ایشان می‌تازند و فرصت دفاع هم نمی‌دهند. البته خوشحالیم که هاشمی مناسبات خودش با دیگران را بر اساس اصول خود تنظیم کرده نه بر اساس برخورد آقایان و به همین دلیل، در این باره هم اعلام موضع کرده و از انتشار مجدد این خاطرات در این روزها، انتقاد کرده است.

Share and Enjoy

«منشور برادری»، نیاز هر روز ما

روزنامه سیاست روز / دوشنبه ۹ آبان ۱۳۹۰

در آخر هفته گذشته به مناسبت بیست و سومین سالگرد صدور پاسخ حضرت امام خمینی(س) به حجت الاسلام و المسلمین محمدعلی انصاری، که بعدها به عنوان «منشور برادری» مشهور شد، «همایش منشور برادری» در محل دفتر قم موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی برگزار شد. در این همایش، دکتر علی مطهری بر این نکته تاکید کرد که این منشور مورد نیاز امروز ماست.

به هنگام صدور این جوابیه، فضای سیاسی کشور به گونه‌ای بود که جریانها و جناح‌های عمده سیاسی، یکدیگر را به خروج از اسلام ناب و خط امام و عدول از ارزشهای انقلاب اسلامی متهم می‌کردند و به صورت صریح و روشن در صدد حذف یکدیگر بر می‌آمدند. البته در آن سالها به دلیل سیطره طیف چپ بر فضای سیاسی کشور و سیطره‌اش بر مجلس و دولت و فضای مطبوعاتی و سیاسی، عمدتا این جریان بود که به حذف رقیب مبادرت می‌کرد و این جریان راست بود که در موضع دفاعی قرار داشت اما در عین حال جریان موسوم به راست هم با توجه به نفوذش در محافل دینی و مذهبی و برداشت خاص خود از فقه سنتی و تاکیدش بر احکام اولیه شرعی برای اداره کشور، رقیبش را با اتهاماتی مشابه می‌نواخت و آنان را هم متاثر از فضای چپ مارکسیستی و حتی مارکسیست معرفی می‌کرد. در واقع این پیام در هنگامی منتشر شد که جناح‌ها، شمشیر خود را از رو بسته بودند و اگر نیرویی در حد امام برای بسامان کردن مناسبات دو جناح وجود نداشت، بعید نبود که جناح‌ها برای حذف رقیب، از همه امکانات قانونی یا غیرقانونی بهره بگیرند و عملا صحبت از برادری و همکاری و تعاون در میان نیروهای انقلاب، ناممکن شود.

امام در این پیام اولا بر این نکته تاکید کردند که علیرغم این که جناح‌ها تلاش می‌کنند به تعارضات خود رنگ اعتقادی بزنند، در واقع این گونه نیست و این جناح‌های ظاهرا متفاوت، در واقع با هم هیچ اختلاف اعتقادی ندارند و در مسائل اساسی اسلام و انقلاب و مبارزه با استکبار و … با یکدیگر هم‌عقیده هستند. این نکته بسیار مهم است که نباید تصویری که جریانهای سیاسی رودررو از یکدیگر ارائه می‌دهند، لزوما عین واقعیت نیست و نباید بر درستی این تصویرسازی‌ها، صحه گذاشت. در تمامی تعارضات ایجاد شده میان افراد یا جریانهای سیاسی، این تمایل وجود دارد که یک طرف برای اثبات حقانیت خود، طرف دیگر را متهم به داشتن انحرافات فکری و سیاسی کند و از جریان عمومی اسلام و انقلاب خارج بداند در حالی که در واقع مسئله جور دیگری است و رنگ عقیدتی دادن به مناقشات سیاسی رایج، می‌تواند ناشی از تزیین شدن اعمال و نظر به وسیله شیطان باشد.

نکته دومی که در این منشور از سوی امام خمینی مورد تاکید قرار گرفت این بود که بی‌تردید نزدیک کردن مواضع خدمت نیروهای انقلاب به یکدیگر، رضایت خداوند را به همراه خواهد داشت. طبعا کسانی که در جستجوی رضای الهی هستند نه تنها بر طبل تفرقه و ایجاد شقاق میان نیروهای انقلاب نمی‌کوبند بلکه در تلاش خواهند بود که اختلافات را کاهش دهند و رنگ اعتقادی اختلافات را حذف کنند و نیروهای دو طیف سیاسی را با نزدیک کردن مواضع خدمت، به وحدت برسانند. این نکته از این بابت باید مورد تاکید قرار گیرد که برخی از نیروهای سیاسی، نان خود را در تنور اختلافات نیروهای جبهه انقلاب جستجو می‌کنند و به جای نزدیک کردن مواضع خدمت نیروهای انقلاب به یکدیگر، به سوی تشدید اختلافات حرکت می‌کنند.

منشور برادری امام خمینی در آخرین سال حیات ایشان منتشر شد و راه هرگونه تفرقه و رودررویی نیروهای انقلاب را بست. این پیام حاوی نکات مهمی است که توجه به آن، وحدت و نزدیک شدن نیروهای سیاسی درون جبهه انقلاب به یکدیگر را به همراه دارد. بر این اساس است که معتقدیم باید سخن علی مطهری را کامل‌تر تحریر و تاکید کرد که منشور برداری، مورد نیاز نه فقط امروز ما بلکه مورد نیاز همه روزهای ماست.

تذکر: این یادداشت در روزنامه سیاست روز با نام مستعار «علی اشرفی» منتشر شد.

Share and Enjoy

شان نزول «ولایت مطلقه فقیه»

مرور رخدادهایی که منجر به طرح اندیشه ولایت مطلقه فقیه شد

اشاره: در روزنوشت امروز بر برداشت رهبری از ولایت مطلقه فقیه حاشیه‌هایی زدم. برای فهم بهتر این مفهوم ضروری است خوانندگان گرامی به سراغ تاریخ بروند و روندی را که منجر به طرح اندیشه ولایت مطلقه فقیه شد، بشناسند. این گونه بررسی مسائل ما را به درک بهتر این مفاهیم نظری کمک می‌کنند. آنچه می‌خوانید بازنشر بخشی از سلسله مقالات جریان‌شناسی سیاسی است در این باره. علاقه‌مندان برای مطالعه کامل این مقالات می‌توانند به آرشیو سایت نقد زمانه مراجعه یا متن جزوه را از سایت دانلود کنند.

رجوع به احکام ثانویه

با ظهور بن‌بست عملی در تدوین قانون در خواستهای مکرر مسئولان دولت از حضرت امام برای ارائه راهکارهای فقهی، ایشان به مجلس اجازه دادند با توسل به احکام ثانویه، مشکل را حل کنند. بدین معنا که در صورت تشخیص ضرورت حاد از سوی نمایندگان و به شرط موقت بودن قوانین مصوب، مجلس می‌تواند قوانینی را به تصویب برساند بدون آن که شورای نگهبان بتواند با آن مخالفت کند. در ابتدا قرار بود که تصمیم گیری در این زمینه با اکثریت نمایندگان مجلس باشد اما به خاطر سرعت زیاد مجلس در تصویب قوانین مبتنی بر احکام ثانویه و اعتراضات بر انگیخته شده از سوی محافل مخالف به ویژه شورای نگهبان، امام دستور دادند تا ملاک تصمیم گیری، رأی «دو سوم» نمایندگان مجلس باشد. در اینجا ضروری است توضیحی را درباره مفهوم احکام ثانویه بیاوریم.

Share and Enjoy

تاریخ‌نویسی یا عقده‌گشایی؟

تاملی در اظهارات سیداحمد کاشانی علیه میرحسین موسوی

جمعه ۱۴ مرداد ۹۰

نمی‌دانم خوانندگان و دوستان گرامی بنده، گفتگوی رجانیوز با احمد کاشانی فرزند آیتالله کاشانی را خوانده‌اند یا نه؟ این گفتگو یکی از چند گفتگویی است که رجانیوز با برخی از مرتبطین مرحوم حسن آیت انجام داده است تا در فضای کنونی کشور که ضدیت با میرحسین موسوی، به یک روال عادی تبدیل شده ولی دفاع از وی جرم محسوب می‌شود، یکجانبه به تحریف تاریخ بپردازد و کسانی را که در طول سالهای اولیه انقلاب، به افراط و تندروی و حتی ارتباط مشکوک با برخی جریانهای تفرقه‌افکن مرتبط با بیگانه مشهور بودند، کاملا تبرئه کند و برای آنان معجزاتی از جنس دشمن‌شناسی و بابصیرت بودن بسازد.

مرحوم آیت یکی از نیروهای سالهای اول انقلاب بود که نسبت به مواضع و رفتار وی در سالهای قبل از انقلاب، پرسشهایی مطرح بود و به همین دلیل، بنی‌صدر تلاش می‌کرد وی را به دلیل همان نقاط ضعفش، به عنوان دشمن اصلی به مردم معرفی کند و از این طریق، مخالفانی مانند سران حزب جمهوری اسلامی و بزرگانی مانند شهید بهشتی را در بین مردم تخریب کند. مرحوم آیت، از دوستان نزدیک مظفر بقایی بود و به همراه بسیاری از دوستانش از جمله اطرافیان آیت‌الله کاشانی، علیه دکتر محمد مصدق فعالیت می‌کرد. در واقع در آن روزها، دو طیف تندرو و افراطی در اطراف آیت‌الله کاشانی و دکتر مصدق ایجاد شده بود که به شکل افراطی در صدد تخریب روابط خوب این دو چهره مطرح نهضت ملی شدن نفت بودند. اطرافیان تندروی مصدق، آیت‌الله کاشانی را مورد حمله قرار می‌دادند و در نشریات خود، کاریکاتور اهانت‌آمیز علیه ایشان چاپ می‌کردند و حتی در تظاهراتی، سگی را آیت‌الله نامیدند و به تمسخر پرداختند. در مقابل، برخی از اطرافیان آیت‌الله کاشانی از جمله مظفر بقایی و دوستانش، سخت به مصدق حمله می‌کردند و حتی اقدامات مصدق علیه دربار و شاه را هم خیانت می‌دانستند و در تعارض میان مصدق و دربار و خارجی‌ها، عملا در مقابل مصدق قرار داشتند. مرحوم آیت از کسانی است که به دلیل همکاری و ارتباط با مظفر بقایی و نیز تندروی‌هایش، متهم بود و در واقع خیلی از دوستان و یاران انقلاب مواضع آنان را قبول نداشتند و عمده کردن دعوای دوران ملی شدن نفت و کشاندن آن به سالهای بعد از انقلاب و تقسیم‌بندی نیروهای انقلاب به موافقان و مخالفان مصدق را یک خطای استراتژیک تلقی می‌کردند. کم نبودند کسانی که مصدق را به عنوان یک چهره ملی و خدوم قبول داشتند اما با ناسیونالیسم و ملی‌گرایی مخالف بودند و در عصر احیای دین، بازگشت به قومیت و ملی‌گرایی را یک حرکت ارتجاعی می‌دانستند. بنابراین اصرار این دست از نیروهای انقلاب را برنمی‌تابیدند و علیه مصدق و همه کسانی که او را قبول دارند، وارد عمل نمی‌شدند و از این طریق میدان را برای کسانی باز نمی‌کردند که در نهضت ملی شدن نفت، به مصدق خیانت کردند و در کنار دربار قرار گرفتند و ابزار دست یک کودتای آمریکایی – انگلیسی شدند.

Share and Enjoy

با عملکرد درست، برای دین‌داری آبرو درست کنیم

اشاره: در آستانه سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۱۳۸۷، این گفتگو با خبرگزاری ایسنا صورت گرفت که در آن درباره دستاوردها و نیز آسیب‌شناسی انقلاب اسلامی صحبت کردم و در نهایت ذکری هم از نامزد مورد حمایت بنده یعنی میرحسین موسوی به میان آمد اما به دلیل ناسازگار این دیدگاه با مواضع ایسنا، قسمت پایانی گفتگو از سوی این خبرگزاری حذف شد که در ادامه با حروف رنگی مشخص است.

معاون فرهنگی موسسه جام‌جم با بیان این‌که نباید در ظاهر برخی مواضع و عملکردهای دوران حضرت امام، درجا بزنیم به گونه‌ای که روح اندیشه‌ حضرت امام قربانی این ظاهرگرایی شود، در عین حال تاکید کرد که نباید آن‌قدر در کلیات و مواضع کلان پایه‌ای و اصولی نیز غرق شویم که شرایط متحول اجتماعی را نادیده بگیریم؛ چراکه اگر خود حضرت امام هم بودند، این شرایط متحول را حتما لحاظ می‌کردند.

«علی شکوهی» در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، با بیان این‌که نخبگان به دلیل آگاهی‌های اجتماعی برتری که دارند بیشتر از بقیه اقشار مردم می‌توانند در تحولات اجتماعی موثر واقع شوند و این امر در مورد حضرت امام به صورت مضاعف صحیح است، افزود: از آن‌جا که امام(ره) از نظر سلسله‌مراتب روحانیت شیعه در جایگاه مرجعیت دینی قرار داشت و از نفوذ عمیقی در میان توده‌های مسلمان و شیعی برخوردار بود، طبعا در ایجاد تحول انقلاب در ایران، تاثیر ویژه ایشان غیرقابل انکار است.

Share and Enjoy

«پاسخی به آیت‌الله منتظری» و نظرات خوانندگان

اشاره: در تاریخ ۹ دی ماه ۱۳۸۷ در سایت آینده نیوز مطلبی در نقد یکی از اظهارات آیتالله منتظری نوشتم که واکنش زیادی داشت. یکی از واکنشهای خوب آن، نوشتن یک سلسله مطلب از سوی یکی از شاگردان آن مرحوم در نقد مطالب بنده بود که در سایت آینده و در قسمت نظرات بینندگان منتشر شده بود. قصد داشتم به آن اظهارات در همان سایت پاسخ دهم که در آن ایام و بعدها هرگز مجالش فراهم نشد. اینک متن آن نوشته بنده در پاسخ به آیتالله منتظری به همراه همه نظراتی که خوانندگان سایت آینده در زیر آن نگاشتند، در معرض مطالعه خوانندگان قرار میگیرد.

اخیرا اطلاعیه‌ای از سوی نهضت آزادی منتشر شد که از ملاقات مسئولان این تشکیلات با آیت‌الله منتظری در ۳۰ آذرماه خبر داده است. در این اطلاعیه درباره این ملاقات آمده است: «ایشان در ادامه با طرح مبانی فقهی و عقلی نظریه ولایت فقیه خاطرنشان کردند که نظرات فقیه به ما هو فقیه، تنها در امور فقهیه بر نظرات سایر مردم تقدم دارد و ورود در مسائل دیگر مانند ایجاد رابطه با آمریکا یا روابط سیاسی با سایر کشورها، علی‌الاصول در حوزه کاری ولی فقیه قرار نمی‌گیرد و باید به وسیله کارشناس متخصص حل و فصل شود. آیت‌الله منتظری افزودند که در زمان بازنگری قانون اساسی، به جهت ایراداتی که به افزایش اختیارات ولی فقیه و شمول مطلق این اختیارات داشته‌اند، با آن مخالفت کرده‌اند و باور دارند که حتی پیامبر اکرم(ص) نیز از حق ولایت مطلقه برخوردار نبوده است و ولایت مطلقه فقیه را از جمله مصادیق بارز شرک برشمردند.»

Share and Enjoy

انتشار نامه امام(ره) و چند نکته قابل تامل

اشاره: این یادداشت در سال ۸۵ به دنبال انتشار نامه محرمانه امام خمینی در باره دلایل قبول قطعنامه ۵۹۸ نوشته شد و احتمالا در روزنامه جام‌جم انتشار یافت.

مباحثات ضمنی میان آقایان هاشمی رفسنجانی و محسن رضایی درباره وضعیت پایان یافتن جنگ در سال ۶۷، از یکی دو سال قبل آغاز شد اما امسال به یک حادثه تازه انجامید و آن انتشار نامه محرمانه حضرت امام (ره) به مسوولان و نمایندگان مجلس شورای اسلامی است.

در این نامه، حضرت امام به صورت صریح، شرایط جنگ را به روایت مسوولان نظامی، سیاسی و اقتصادی کشور تشریح می‌کند و این همه را دلایل و زمینه پایان دادن به جنگ و قبول قطعنامه قرار می‌دهد. نگاهی به محتوای نامه نشان می‌دهد که حضرت امام با تکیه بر نظر کارشناسانه مسوولان، جمع بندی و نتیجه گیری کرده و هر چند تلخ و ناگوار، اما برای تامین مصالح بزرگتر، تن به قبول قطعنامه‌ای داده که تا پیش از این، از قبول آن سر باز می‌زده است.

در عین حال این نامه نشان می‌دهد، پیش از امام خمینی(ره)، برخی مسوولان از سیاست ادامه جنگ بازگشته بودند و اگر کسانی چون فرمانده سپاه، بر ادامه جنگ اصرار داشتند، آن را به تامین مایحتاجی منوط کرده بودند که در آن شرایط دسترسی به آنها، ناشدنی بود و بنابراین به قول امام، تاکید بر این که باز هم باید جنگید، شعاری بیش نبود.

Share and Enjoy

اندیشه امام پاسخگوی مشکلات بشر امروز است

مناظره مجله حضور با حضور آقایان دکتر جواد منصوری، دکتر علی قادری و علی شکوهی

مناظره شکوهی منصوری و قادری

علی شکوهی / دکتر علی قادری / دکتر جواد منصوری

اشاره: مجله حضور، فصلنامه موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی در شماره ۴۹ (تابستان ۱۳۸۳) خود میزگردی را برگزار کرد که بنده هم در آن به صورت کم‌رنگ حضور داشتم. زحمت اجرا و تنظیم این مناظره بر دوش جناب آقای ابوالفضل مروی بود. متن این مناظره را در زیر می‌خوانید.

اشاره مجله حضور:

 بسیاری از متفکران و صاحب‌نظران، علاج دردها و مشکلات داخلی و پاسخگویی به مشکلات و مصائب بشری را در رجعت و عمل به اندیشه‌های امام خمینی می‌دانند. به همین دلیل شناخت دوباره و باز تولید آراء و اندیشه‌های بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران به عنوان یک بحث جدی بایستی مطرح شود. در همین زمینه میز اندیشه‌ای برگزار شد با حضور آقایان دکتر جواد منصوری (نویسنده، محقق و سیاستمدار)، دکتر سیدعلی قادری (معاونت پژوهشی مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی) و علی شکوهی (روزنامه‌نگار و نویسنده سیاسی ـ اجتماعی). با امید اینکه چنین نشستهایی به صورت منظم ادامه یابد، خوانندگان گرامی را به متن گفتگوهای انجام شده در این میز اندیشه جلب می‌نماید.

Share and Enjoy