کلیدواژه ‘تاریخ انقلاب’

عزمی برای جلوگیری از مداخله سپاه در سیاست وجود ندارد

 ادامه گفتگو با یک سایت اصولگرا / قسمت سوم

 اشاره: پیشتر دو قسمت از گفتگوی بنده با یک سایت اصولگرا در معرض مطالعه دوستان قرار گرفت. سایت مذکور در عمل حاضر به انتشار متن این گفتگو نشد و بنده بدون اشاره به عنوان سایت مذکور و بدون ذکر نام مصاحبه کننده، اقدام به انتشار تدریجی متن این مصاحبه در «نقد زمانه» کرده‌ام. قسمت اول با عنوان: نظارت خبرگان بر رهبری؛ نظارت بر صلاحیت‌ها یا عملکردها؟ و قسمت دوم با عنوان: جمهوری اسلامی، مخالفان نجیبی دارد! در معرض مطالعه دوستان قرار گرفت. با این توضیح که این گفتگو در اواخر سال گذشته صورت گرفته بود، قسمت سوم آن را تقدیم دوستان می‌کنم.

 ـ شما اشاره‌ای هم به نیروهای مسلح و به‌طور غیرمستقیم به دوستان سپاهی کردید. الان دوستان سپاهی یک گروهی هستند که خیلی از پروژه‌ها را از دولت می‌گیرند و انجام می‌دهند؛ یک گروه نظامی و اقتصادی هستند و در پروژه‌ها خیلی شرکت می‌کنند…

شکوهی: یک گروه سیاسی و امنیتی هم هستند.

 ـ بله دقیقاً!

شکوهی: سپاه در اصل یک نهاد نظامی است که در حوزه‌های اقتصادی، تشکیلات بسیار قدرتمندی دارد؛ از نظر امنیتی کاملا یک اطلاعات موازی دارد و از نظر سیاسی هم مثل یک حزب سیاسی عمل می‌کند.

 ـ حالا این به قول شما حزب، حداقل به خاطر منافع خودش هم که شده در انتخابات شرکت کرد و به نفع یکی وارد شد. یعنی خودشان یک قدرتی هستند برای خودشان و یک یدی هستند. ما می‌توانیم بگوییم که آقای سردار فلانی همچنین حرفی زده، آیا این مواضع خودش بوده یا اینکه به عنوان سردار سپاه، چنین گفته است؛ این هم مشخص نیست.

Share and Enjoy

شان نزول «ولایت مطلقه فقیه»

مرور رخدادهایی که منجر به طرح اندیشه ولایت مطلقه فقیه شد

اشاره: در روزنوشت امروز بر برداشت رهبری از ولایت مطلقه فقیه حاشیه‌هایی زدم. برای فهم بهتر این مفهوم ضروری است خوانندگان گرامی به سراغ تاریخ بروند و روندی را که منجر به طرح اندیشه ولایت مطلقه فقیه شد، بشناسند. این گونه بررسی مسائل ما را به درک بهتر این مفاهیم نظری کمک می‌کنند. آنچه می‌خوانید بازنشر بخشی از سلسله مقالات جریان‌شناسی سیاسی است در این باره. علاقه‌مندان برای مطالعه کامل این مقالات می‌توانند به آرشیو سایت نقد زمانه مراجعه یا متن جزوه را از سایت دانلود کنند.

رجوع به احکام ثانویه

با ظهور بن‌بست عملی در تدوین قانون در خواستهای مکرر مسئولان دولت از حضرت امام برای ارائه راهکارهای فقهی، ایشان به مجلس اجازه دادند با توسل به احکام ثانویه، مشکل را حل کنند. بدین معنا که در صورت تشخیص ضرورت حاد از سوی نمایندگان و به شرط موقت بودن قوانین مصوب، مجلس می‌تواند قوانینی را به تصویب برساند بدون آن که شورای نگهبان بتواند با آن مخالفت کند. در ابتدا قرار بود که تصمیم گیری در این زمینه با اکثریت نمایندگان مجلس باشد اما به خاطر سرعت زیاد مجلس در تصویب قوانین مبتنی بر احکام ثانویه و اعتراضات بر انگیخته شده از سوی محافل مخالف به ویژه شورای نگهبان، امام دستور دادند تا ملاک تصمیم گیری، رأی «دو سوم» نمایندگان مجلس باشد. در اینجا ضروری است توضیحی را درباره مفهوم احکام ثانویه بیاوریم.

Share and Enjoy

پیام انقلاب اسلامی، اعلام‏ توانایی دین در اداره جوامع بشری

اشاره: سالها قبل برادر بزرگوارم جناب آقای جواد محقق،  نویسنده و شاعر گرانقدر و سردبیر وقت ماهنامه «رشد معلم»،  به مناسبت قرار گرفتن در آستانه بیستمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی،  گفتگویی را با بنده انجام داد که در تاریخ بهمن ۱۳۷۷ در شماره ۱۳۹ این ماهنامه منتشر شد. در آن زمان بنده با آموزش و پرورش همکاری می‌کردم و عضو مدعو شورای تربیت سیاسی وزارت آموزش و پرورش بودم. آنچه در زیر می‌خوانید متن بدون تغییر و کامل این گفتگوست. خوانندگان عزیز حتما توجه دارند که این سخنان مربوط به ۱۳ سال قبل است و ضمن این که بنده هنوز با کلیت سخنان مطرح شده در این مصاحبه موافقم اما اگر قرار بود اکنون به این سئوالات جواب بدهم قطعا حرفهای دیگری را هم مطرح می‌کردم که حاصل مطالعات و تجارب و بررسی واقعیتهای این سالهای متمادی است.

گفتگو با مجله رشد معلم

جواد محقق / علی شکوهی / عکسها مربوط به زمان گفتگو نیست

به نام خدا. با توجه به این‏که در آستانه بیستمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی قرار داریم،  بفرمایید که به نظر شما انقلاب‏ اسلامی چه دستاوردی برای مردم و جامعه ایران داشته است؟

بسم الله الرحمن الرحیم. هر ملتی که عزم‏ اصلاح ساختار اجتماعی و فرهنگی و اقتصادی جامعه و کشورش را داشته باشد، در نخستین گام حتما باید وضعیت حاکمان‏ و حکومت‌‏کنندگان را روشن کند چون تا زمانی که تکلیف حکومت‌‏کنندگان روشن‏ نشود،  جهت حرکت اجتماعی روشن‏ نخواهد شد. انقلاب اسلامی در ایران،  برداشتن گام اول از سوی ملتی بود که‏ می‌‌‌خواست تحولات جدیی در سرنوشت‏ خویش ایجاد کند. اولین حاصل این‏ انقلاب، کسب استقلال سیاسی بود، به این‏ معنا که محل و کانون تصمیم‏‌‌گیری درباره سرنوشت ملت از بیرون مرزها به داخل‏ کشور منتقل شد و دیگر درباره ملت ایران، در کاخ سفید تصمیم‏‌گیری نمی‌‌‌شود بلکه‏ محل تصمیم‏‌‌گیری درباره سرنوشت مردم،  به‏ خانه کوچکی در جوار حسینیه جماران منتقل‏ شد که از همه تاریخ معاصر ما بزرگ‏‌تر بود.

Share and Enjoy

تاریخ‌نویسی یا عقده‌گشایی؟

تاملی در اظهارات سیداحمد کاشانی علیه میرحسین موسوی

جمعه ۱۴ مرداد ۹۰

نمی‌دانم خوانندگان و دوستان گرامی بنده، گفتگوی رجانیوز با احمد کاشانی فرزند آیتالله کاشانی را خوانده‌اند یا نه؟ این گفتگو یکی از چند گفتگویی است که رجانیوز با برخی از مرتبطین مرحوم حسن آیت انجام داده است تا در فضای کنونی کشور که ضدیت با میرحسین موسوی، به یک روال عادی تبدیل شده ولی دفاع از وی جرم محسوب می‌شود، یکجانبه به تحریف تاریخ بپردازد و کسانی را که در طول سالهای اولیه انقلاب، به افراط و تندروی و حتی ارتباط مشکوک با برخی جریانهای تفرقه‌افکن مرتبط با بیگانه مشهور بودند، کاملا تبرئه کند و برای آنان معجزاتی از جنس دشمن‌شناسی و بابصیرت بودن بسازد.

مرحوم آیت یکی از نیروهای سالهای اول انقلاب بود که نسبت به مواضع و رفتار وی در سالهای قبل از انقلاب، پرسشهایی مطرح بود و به همین دلیل، بنی‌صدر تلاش می‌کرد وی را به دلیل همان نقاط ضعفش، به عنوان دشمن اصلی به مردم معرفی کند و از این طریق، مخالفانی مانند سران حزب جمهوری اسلامی و بزرگانی مانند شهید بهشتی را در بین مردم تخریب کند. مرحوم آیت، از دوستان نزدیک مظفر بقایی بود و به همراه بسیاری از دوستانش از جمله اطرافیان آیت‌الله کاشانی، علیه دکتر محمد مصدق فعالیت می‌کرد. در واقع در آن روزها، دو طیف تندرو و افراطی در اطراف آیت‌الله کاشانی و دکتر مصدق ایجاد شده بود که به شکل افراطی در صدد تخریب روابط خوب این دو چهره مطرح نهضت ملی شدن نفت بودند. اطرافیان تندروی مصدق، آیت‌الله کاشانی را مورد حمله قرار می‌دادند و در نشریات خود، کاریکاتور اهانت‌آمیز علیه ایشان چاپ می‌کردند و حتی در تظاهراتی، سگی را آیت‌الله نامیدند و به تمسخر پرداختند. در مقابل، برخی از اطرافیان آیت‌الله کاشانی از جمله مظفر بقایی و دوستانش، سخت به مصدق حمله می‌کردند و حتی اقدامات مصدق علیه دربار و شاه را هم خیانت می‌دانستند و در تعارض میان مصدق و دربار و خارجی‌ها، عملا در مقابل مصدق قرار داشتند. مرحوم آیت از کسانی است که به دلیل همکاری و ارتباط با مظفر بقایی و نیز تندروی‌هایش، متهم بود و در واقع خیلی از دوستان و یاران انقلاب مواضع آنان را قبول نداشتند و عمده کردن دعوای دوران ملی شدن نفت و کشاندن آن به سالهای بعد از انقلاب و تقسیم‌بندی نیروهای انقلاب به موافقان و مخالفان مصدق را یک خطای استراتژیک تلقی می‌کردند. کم نبودند کسانی که مصدق را به عنوان یک چهره ملی و خدوم قبول داشتند اما با ناسیونالیسم و ملی‌گرایی مخالف بودند و در عصر احیای دین، بازگشت به قومیت و ملی‌گرایی را یک حرکت ارتجاعی می‌دانستند. بنابراین اصرار این دست از نیروهای انقلاب را برنمی‌تابیدند و علیه مصدق و همه کسانی که او را قبول دارند، وارد عمل نمی‌شدند و از این طریق میدان را برای کسانی باز نمی‌کردند که در نهضت ملی شدن نفت، به مصدق خیانت کردند و در کنار دربار قرار گرفتند و ابزار دست یک کودتای آمریکایی – انگلیسی شدند.

Share and Enjoy

پاسخی به چند پرسش در باره سازمان مجاهدین خلق

 اشاره: یکی از خوانندگان گرامی سایت «نقد زمانه» (م رهبر) پس از مطالعه نوشته بنده تحت عنوان «چرا کار منافقین به جنگ مسلحانه کشید؟»، پرسشهایی را مطرح کرد که در زیر می‌خوانید. پاسخهای مختصر بنده هم در پی آمده است.

پرسش:

آقای شکوهی!

چند سوال را مطرح می‌کنم. شاید برخی سوالات نیاز به پاسخ‌های طولانی داشته باشد که در این‌ صورت ممنون می‌شوم اگر در آینده مطلبی در موردشان در صورت امکان بنویسید چرا که کامل بودن پاسخ ها و همه جانبه نگری در ارائه آن بسیار مهم است.

۱ – در متن خود واژه منافقین را بکار بردید، واژه‌ای که تقریبا توسط همه مسئولین نظام نیز بکار گرفته می‌شود. با توجه به تعریفی که از «منافق» در ذهن بنده است، نیاز به توضیحاتی دارم تا در قبال نسبت دادن آن به مجاهدین خلق قانع شوم.

۲ – به اعتقاد شما آغاز خشونت و به طور شفاف‌تر قتل، در درگیری میان جمهوری اسلامی و مجاهدین خلق از سوی کدام یک از طرفین بوده است؟

Share and Enjoy

عکس‌ها و خاطره‌ها / من و سیداحمد هاشمی‌نژاد

شاید زدن برخی از حرفها و بیان برخی از خاطرات، نیازمند بهانه باشد و عکسها می‌توانند این بهانه را فراهم کنند. بنا دارم برخی از خاطراتم را به بهانه نمایش برخی از عکسهایم بنویسم. اینک اولین و قدیمی‌ترین عکس سیاسی قابل انتشاری که دارم.

 

نویسنده و سیداحمد هاشمی‌نژاد در مقابل حرم حضرت معصومه در قم در سال ۵۷

سفر به تهران و قم با سیداحمد هاشمینژاد

آبان ماه ۱۳۵۷ بود. من روز ۸ آبان از زندان آزاد شدم و حجت‌الاسلام والمسلمین سیداحمد هاشمی‌نژاد هم مدتی بعد. در بهشهر استقبال با شکوهی از وی به عمل آمد. مردم به ایشان که روحانی مبارزی بود و سید و اخوی هاشمی‌نژاد خطیب، توجه خوبی نشان داده بودند. یک نکته شیرین از آن مراسم استقبال به خاطرم هست که شنیدنش خالی از لطف نیست. او بر دوش مردم، برای اولین بار در شهرمان علامت V (پیروزی) را با انگشتان دستش نشان می‌داد. مردم هم با این مسائل آشنا نبودند و نمی‌دانستند که آقا چه می‌خواهد بگوید. یکی به زبان مازندرانی داد کشید که آقا می‌گوید شعارها را دوبار تکرار کنید. از آن لحظه هر شعاری را که می‌دادند، دوبار تکرار می‌کردند چون آقا اینجوری می‌خواست!

Share and Enjoy

نقد مجدد تاریخ‌نویسی به سبک عباس سلیمی نمین

اشاره: به دنبال انتشار نقد بنده به شیوه تاریخ‌نویسی عباس سلیمی نمین، ایشان هم جوابیه‌ای منتشر کرد که در سایت متعلق به ایشان (دفتر مطالعات و تدوین تاریخ ایران) و سایت آینده منتشر شد. این امر به نگارش جوابیه‌ای مجدد وادارم کرد. این جوابیه نیز قبلا در سایت آینده با عنوان «بار دیگر جنگ!» منتشر شده است.

خوشحالم که سرانجام پس از ۴ ماه از انتشار نقد بنده به شیوه تاریخ نویسی آقای سلیمی‌نمین، ایشان نتوانست بی‌تفاوت از کنار آن بگذرد و مجبور به پاسخگویی شد. البته ایشان در مقدمه پاسخ خود، ورود به این بحث را از سر اکراه دانسته‌ و دلایلی نیز برای این ادعای خود برشمرده‌ است. از آنجا که قصد شخصی کردن این مناظره قلمی را ندارم، به حمله متقابل نمی‌پردازم و از این که به هر حال آقای سلیمی‌نمین نظرات خود را در پاسخ به نقد بنده منتشر کرده‌اند، متشکرم و این را فرصتی دوباره برای خود تلقی می‌کنم تا به بیان برخی دیگر از نقدهای وارده به این شیوه تاریخ‌نویسی بپردازم و مباحث ناتمام خود را به اتمام نزدیک کنم. هرچند معتقدم اگر خوانندگان گرامی جوابیه سلیمی نمین، بار دیگر نقد اولیه بنده به ایشان را بخوانند، خیلی از پاسخها را خواهند یافت اما برای تتمیم بحث و ذکر ادله و شواهد تازه، نگارش جوابیه مجدد به ایشان، ضرورت یافته است.

Share and Enjoy

نقدی بر شیوه تاریخ نویسی عباس سلیمی نمین

اشاره: این نقد اولین بار در تاریخ ۲۷ تیر ۱۳۸۹ در سایت «دفتر مطالعات و تدوین تاریخ ایران» و نیز سایت «آینده» منتشر شد. عنوان این مطلب را سایت آینده چنین انتخاب کرده است: این تاریخ‌سازی است نه تاریخ‌نویسی.

مقدمه:

اخیرا به مناسبتی نقد آقای سلیمی‌نمین بر کتاب «اوج دفاع» (خاطرات سال ۱۳۶۵ هاشمی رفسنجانی) را خواندم. بهانه این امر را خود ایشان فراهم کرد. در جلسه‌ دوستانه‌ای که هرچند گاه یکبار با ایشان داریم، پیام منتقدانه یکی از دوستان را برایشان بازگو کردم که گفته بود: «آقای سلیمی مسائل جاری کشور را که جلوی چشممان در جریان است این گونه به دلخواه می‌نویسد،‌ حال چگونه می‌تواند تاریخ ما را به درستی بنویسد». طبعا آقای سلیمی‌نمین با این قضاوت مخالف بود و همین امر باب مباحثه‌ای طولانی را در آن جلسه باز کرد. در نهایت قرار شد من کتاب «اوج دفاع» آقای هاشمی و نقد آقای سلیمی‌نمین بر این کتاب را به همراه کتاب «ماجرای مک فارلین» نوشته محسن هاشمی و حبیب‌الله حمیدی را بخوانم و بعد با یکدیگر در این باره صحبت کنیم. پس از مطالعه این کتابها، یقین کردم که حق با همان دوستی است که آن پیام منتقدانه را داده بود و به تاریخ‌نویسی سلیمی‌نمین به عنوان یک تاریخ‌نویسی دلبخواه،‌ اعتراض داشت. این گونه شد که بنده وارد این ماجرا شدم و کارم به نوشتن این نقد در شیوه تاریخ‌نویسی سلیمی‌نمین کشید. طبعا این نقد را نباید دفاع از همه عملکردهای آقای هاشمی رفسنجانی تفسیر کرد زیرا در گذشته بارها و بارها، خودم به نقد عملکردها و مواضع این چهره مطرح انقلاب اسلامی پرداخته بودم و البته همیشه این قدر انصاف داشته‌ام که علیرغم وارد دانستن آن نقدها،  بزرگی ایشان را انکار نکنم.

Share and Enjoy

پاسخ یک سئوال: چرا امام رهبر انقلاب شد؟

این یک پرسش رایج در میان نسل جدید جامعه ماست که چه نیروهایی در پیروزی انقلاب نقش محوری داشتند و چرا و چگونه روحانیت انقلابی و در راس همه امام خمینی توانست رهبری انقلاب را به دست بگیرد. چند سال قبل در گفتگو با یک جمع دانش‌آموزی، توضیحاتی را در این باره ارائه کرده بودم که گزیده آن را در زیر می‌خوانید.

مدتی قبل  عکسی  از  سال ۵۷ دیدم که خیلی انگیزه پیدا کردم که شرحی درباره این موضوع بدهم. در این عکس مورد نظر، در دست مردم سه تا عکس بسیار بزرگ قرار دارد و این عکس‌ها در وسط جمعیت به چشم می‌خورد و مردم آن‌ها را بالای دست گرفته‌اند، البته نمی‌گویم که هر عکسی اینگونه می‌تواند تفسیر شود ولی این فقط یک عکس نیست بلکه توصیف واقعی جامعه ما در روزهای انقلاب است. عکس اول امام، عکس دوم شریعتی و عکس سوم مصدق بود. این  عکس  با همین شکل قرار گرفتن این سه چهره، توصیف نیروهای سیاسی فعال در سالهای قبل از انقلاب است. جریان مذهبی و جریان روشنفکری دینی و جریان ملی‌گرا، اصلی‌ترین جریاناتی هستند که در پیروزی انقلاب نقش بازی کردند.

Share and Enjoy

اخلاق سیاسی را ضابطه‌مند کنیم

اشاره:

گفتگوی زیر با ماهنامه ذکر (شماره۲۱) در تاریخ دی ماه ۱۳۸۶ صورت گرفت و با عنوان «صمیمی با علی شکوهی، اخلاق سیاسی را ضابطهمند کنیم» منتشر شد. موضوع این گفتگو رابطه اخلاق و سیاست است که هنوز هم میتواند موضوع روز جامعه باشد.

سیدمرتضی مفیدنژاد: جمهوری اسلامی ایران به عنوان یک نظام سیاسی مبتنی بر اصول و قواعد اسلامی، توسط آن بزرگ مرد قرن حضرت امام خمینی(ره) بنیان نهاده شده و اکنون سه دهه از عمر با برکت آن می‌گذرد. در این سیر پرپیچ و خم، اتفاقات و حوادث گوناگونی در سر راه حرکت این مجموعه به‌وجود آمده است که پرداختن به آن در قالب این بحث نمی‌گنجد. فارغ از این مساله یکی از اصول و مباحث مهمی که در اداره کشور و روابط افراد در جامعه اسلامی ایران مدنظر می‌باشد، پیوند دو حوزه اخلاق و سیاست است. در واقع بررسی اینکه در کشور ما به عنوان یک نظام اسلامی با محوریت ولایت فقیه، احزاب، گروهها و نهادهای سیاسی در تعاملشان با یکدیگر چقدر مبتنی بر اخلاق عمل کرده‌اند امری حیاتی و مهم به نظر می‌رسد.

محور اصلی بحث ما نسبت اخلاق و سیاست است و قصد داریم آن را به مقوله احزاب و گروههای سیاسی در تجربه جمهوری اسلامی نیز تسری دهیم. مقدمتا به عنوان اولین سوال بفرمایید که تعریف شما از خطوط قرمز سیاسی چیست؟ البته قبل از آن باید این سوال را هم اضافه کنم که به نظر شما آیا عرصه سیاست دارای خط قرمز است؟ اگر قائل به‌وجود آن هستید تبیین شما از این مقوله چیست؟

از این که حزب موتلفه اسلامی به مباحث پایه‌ای در یک نشریه آموزشی توجه می‌کند و درصدد کادرسازی و تولید فکر برای اعضایش و مخاطبانش می‌باشد، به شما تبریک می‌گویم و امیدوارم این رویه‌ای برای همه تشکل‌های سیاسی بشود تا فقط نان فضاهای سیاسی را برای رسیدن به قدرت نخورند و بلکه کارکردهای درست حزبی همچون ایجاد شور و شعورسیاسی، کادرسازی، تنظیم برنامه، نظارت بر قدرت و مفاهیمی از این دست را هم به طور کلی تجربه کنند.

Share and Enjoy

صفحه 1 از 3123