کلیدواژه ‘دانشگاه و دانشجويان’

رویکرد صحیح در فعالیت سیاسی دانشجویان

 روزنامه ایران / پنجشنبه ۲۱ آذر ۹۲

این روزها مسأله فعالیت سیاسی دانشجویان و دانشگاهیان بار دیگر مورد توجه قرار گرفته و دلیل آن هم عمدتاً به روی کار آمدن دولتی مربوط می‌شود که شعار آن ایجاد نشاط سیاسی در جامعه برای فعالیت‌های قانونی همه اقشار بخصوص دانشجویان و حذف فضای امنیتی موجود در دانشگاه اعلام شده است.
این امر از یک‌سو امیدوار‌کننده است زیرا فعالیت سیاسی دانشجویان، منجر به بهبود فضای سیاسی کشور و افزایش شور و شعور سیاسی در نسل جوان جامعه می‌شود و در عین حال از بعدی می‌تواند نگران‌کننده باشد همانگونه که مقام معظم رهبری در دیدار با اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی، اعلام و تأکید کردند که دانشگاه نباید عرصه ترکتازی و جولانگاه جریان‌های سیاسی شود.
دکتر روحانی رئیس دولت جدید هم درباره کار سیاسی در دانشگاه، تعبیری را به کار بردند که دارای پیام جامعی است و هر دو بعد قضیه را بیان می‌کند. ایشان اعلام کردند که «دانشگاه خانه احزاب نیست اما کارگاه سیاست است». در این عبارت هم از ضرورت کار سیاسی در دانشگاه و در جمع دانشجویان سخن رفته و هم بر جلوگیری از تبدیل دانشگاه به خانه احزاب و جولانگاه جریان‌های سیاسی تأکید شده است. در عین حال رئیس جمهوری، دانشگاه را بستری معرفی کرد که دانشجو باید در آن، سیاست‌ورزی کند و مهارت کار سیاسی را به دست آورد.
رسالت اصلی‌ دانشجویان در دانشگاه، تحصیل است ولی نباید به این امر بسنده ‌شود بلکه مسأله جامعه‌پذیری و از جمله جامعه‌پذیری سیاسی هم در حیطه نیازها و مسئولیت‌های این قشر قرار دارد. دانشجو به رغم داشتن حساسیت نسبت به سرنوشت سیاسی جامعه و کشور‌ نمی‌تواند عمل معطوف به قدرت داشته باشد و کار سیاسی را برای کسب قدرت انجام دهد. عمل معطوف به قدرت به سیاستمداران و احزاب و گروه‌های سیاسی مربوط است که هدف رسمی خود را ایجاد شرایط مورد نظر از طریق کسب قدرت و سلطه بر نهادها و مراکز تصمیم‌گیری و اجرایی اعلام کرده‌اند و طبعاً دانشجویان، این‌گونه نیستند. دانشجویان وقتی متشکل هم بشوند و انجمن و گروه هم تشکیل بدهند، باز هم یک گروه اجتماعی محسوب می‌شوند و عمل معطوف به هدف دارند یعنی رسیدن به اهداف خاص مورد نظر آنان است و آن را نه مستقیماً بلکه به دست سیاسیون، عملی می‌کنند.
برای این که دانشگاه کارگاه سیاست برای دانشجویان شود باید:
اولاً امکان تشکیل انجمن‌های مختلف با گرایش‌های سیاسی متفاوت را برای آنان فراهم کرد.
ثانیاً باید هزینه کار سیاسی را برای دانشجویان کاهش داد و داشتن مواضع سیاسی خاص را نباید موجب اعمال فشار یا محدودیت برای آنان قرار داد. حتماً با خطاهای احتمالی دانشجویان در فعالیت‌های کارگاهی سیاست باید با اغماض و گذشت برخورد شود.
ثالثاً از این که در درون دانشگاه، تشکل‌ها یا سازمان‌های دانشجویی به ابزار دست احزاب و گروه‌های سیاسی تبدیل شوند، جداً باید جلوگیری کرد. این تشکل‌ها به مثابه یک گروه اجتماعی هستند و نباید آنان را شاخه دانشجویی نهادها و احزاب بیرون دانشگاه تلقی کرد.
اگر چنین شود شاید شور و شعور سیاسی در دانشجویان درآمیزد و در کنار علم‌آموزی، فعالیت منطقی دانشجویان در حوزه اجتماعی و سیاسی را هم شاهد باشیم.

Share and Enjoy

انتخابات نیست، دانشگاه که هست!

روزنامه ایران / دوشنبه ۸ مهر ۹۲
دانشگاه‌های سراسر کشور این روزها فعالیت سال جدید تحصیلی را آغاز کرده‌اند. انتظار متعارف از دانشگاه این است که فرصت تحصیلات تکمیلی را برای نسل جوان جامعه فراهم آورد اما در کنار آن، کسب آگاهی سیاسی و ورود به حوزه فعالیت‌های اجتماعی هم انتظار دیگری است که دانشجویان از دانشگاه دارند.
سال‌های دانشجویی، دوره مهمی از حیات اجتماعی هر فرد است. در این دوره، دانشجویان از محیط سنتی خانواده خود دور می‌شوند و در صدد کسب هویت اجتماعی بر می‌آیند. جامعه پذیری و جامعه پذیری سیاسی یکی از نیازهای اساسی این دوره از حیات هر دانشجو تلقی می‌شود زیرا آنان به صرافت می‌افتند که «هویت جمعی» خود را تعریف کرده و با پیوستن به یک جمعیت و گروه و حزب و انجمن، به هویت جمعی تازه خود، احساس تعلق کنند. طبعاً اگر جامعه‌ای بتواند بستر مناسب فعالیت جمعی را فراهم کند و نهادهای اجتماعی متعددی را برای فعالیت جوانان و از جمله دانشجویان در اختیار داشته باشد، حتماً در تربیت و رشد اجتماعی نسل جوان خود موفق‌تر خواهد بود. در مقابل اگر مسئولان جامعه، از جمع شدن و تشکل یافتن جوانان خود هراس داشته باشند و با نگاه امنیتی، این تشکل‌ها و تجمعات را تهدید تصور کنند، حتماً جوانان از جمله دانشجویان را به سوی هویت‌های جمعی انحرافی سوق خواهند داد زیرا به هر حال، نیاز به کسب هویت جمعی همچنان وجود دارد.
دانشگاه باید سیاسی باشد و تشکل‌های سیاسی دانشجویان به عنوان بزرگترین نهادهای دانشجویی، باید در تمامی دانشگاه‌ها فعالیت کنند. دانشجوی سیاسی، فرد آگاهی است که نسبت به مسائل جامعه خود، حساس است و واکنش فعالانه نشان می‌دهد. او شور سیاسی را با شعور سیاسی می‌آمیزد، تجربه سیاسی کسب می‌کند، به جریان‌شناسی سیاسی و فرهنگی می‌پردازد، با فعالان سیاسی و فعالیت‌هایشان آشنا می‌شود، به نقادی عملکرد مسئولان و صاحبان قدرت می‌پردازد، دانش و بینش سیاسی خود را تقویت می‌کند و خلاصه برای حضور در صحنه مدیریت اجتماعی و دستکم برای ورود به عرصه مشارکت سیاسی فعالانه، آمادگی پیدا می‌کند.
مدیران دانشگاه و مسئولان دولتی باید با هماهنگی کامل و با درک این نیاز، بسترساز مشارکت و فعالیت دانشجویان در عرصه تشکل‌های سیاسی شوند و از جمله اجازه دهند همه تشکل‌های فعال دانشجویی در تمامی دانشگاه‌ها، تاسیس شوند و فعالیت کنند. گفته می‌شود که در بسیاری از دانشگاه‌های کشور، اکنون «انجمن اسلامی دانشجویان» اساساً وجود خارجی ندارد در حالی که این انجمن، مادر بسیاری از تشکل‌های دانشجویی موجود است و باید امکان فعالیت داشته باشد. با فعالیت تشکل‌های دانشجویی متعدد، نوعی رقابت و شور سیاسی ایجاد خواهد شد و جذابیت این‌گونه فعالیت‌ها افزایش خواهد یافت. در آن صورت شاهد نشاط سیاسی مطلوب در جامعه هم خواهیم بود.
اکنون هنگامه برگزاری انتخابات نیست تا فعالیت موسمی سیاسی داغ شود اما دانشگاه‌ها هستند و می‌توانند به نشاط سیاسی جامعه کمک کنند. البته شرط اصلی و مهم توفیق در این امر، این است که نگاه امنیتی بر فعالیت‌های دانشگاهی و دانشجویی نباشد و تشکل‌های دانشجویی یک فرصت برای اجتماع پذیری سیاسی نسل جوان تلقی شوند و هزینه کار سیاسی برای دانشجویان کاهش یابد. اگر چنین نباشد حتماً دانشجویان و خانواده‌هایشان، عطای کار سیاسی را به لقایش خواهند بخشید و از خیر آن خواهند گذشت.

Share and Enjoy