کلیدواژه ‘دمکراسی’

مردم‌سالاری دینی؛ مبانی نظری و چالش‌های موجود

این نوشته مدتی قبل به عنوان یک کار دانشگاهی ارائه شده بود و در آن در باره مفهوم مردم‌سالاری دینی، امکان جمع بین دین و دمکراسی، نظرات گوناگون متفکران داخلی در این زمینه، چالشهای موجود بر سر راه مردم‌سالاری دینی در ایران و … سخن رفته است.

مقدمه

مقوله مردم‌سالاری دینی یا دمکراسی اسلامی، از مفاهیمی است که در دوره معاصر وارد ادبیات سیاسی کشور ما شده و بیش از همه مدیون پیروزی انقلاب اسلامی در ایران است. تعبیر دمکراسی بسان دیگر مفاهیم دنیای مدرن، وقتی با یک مفهوم از حوزه سنت به کار می‌رود، ابهام می‌آفریند و نیازمند تعریف و بازخوانی می‌شود و حتی برای چرایی و فلسفه وجودی خود هم به توضیح و تبیین مفصل احتیاج دارد. این امر هنگامی ضروری‌تر می‌شود که دریابیم در خود غرب در تعریف دمکراسی و در خود محیط اسلامی در برداشت از سیاست اسلامی، توافقی میان اندیشمندان دو حوزه فرهنگی و تمدنی وجود ندارد و گاهی تا حد دو تعریف و برداشت متضاد، پیش می‌رود. آنچه در این نوشته درصدد تبیین آن هستیم، همین مفهوم دمکراسی دینی یا مردم‌سالاری دینی است با این توضیح که تلاش ما بیشتر معطوف تبیین نظری و بررسی چالشهای فکری و عملی موجود است و در نهایت، چهارچوب‌های کلی یک مدل برای مردم‌سالاری دینی مطلوب، ارائه می‌شود.

Share and Enjoy

مردم‌سالاری، عین عدالت است‌

اشاره: این مقاله به مناسبت نام‌گذاری یکی از روزهای دهه فجر سال ۱۳۸۶ نگاشته شد و در روزنامه جام‌جم انتشار یافت.

«انقلاب اسلامی، عدالت و مردم‌سالاری»، از عناوینی است که هر ساله برای یکی از روزهای دهه فجر برگزیده می‌شود و امسال نیز چنین شد. این عنوان، بهانه‌ای است تا چند نکته محوری در این باره مورد توجه قرار گیرد:

اول – عدالت، از آرمان‌های دائمی بشر است و بسیاری از انقلاب‌ها و مبارزات اجتماعی برای تحقق آن صورت گرفته است؛ اما مردم‌سالاری از دستاوردهای تازه انسانی به حساب می‌آید و مدلی از حکومت است که در آن، مردم بر سرنوشت خود حاکم می‌شوند، قدرت مشروط به قواعدی می‌شود و حاکمان با رای مردم برگزیده و با نظر آنان تغییر می‌کنند. با این حساب، عدالت از «ارزش‌»های دائما خواستنی و همیشه مطلوب است اما مردم‌سالاری، از «روش»‌های خوب و مفید و حاصل تجارب بشر در اداره جوامع انسانی به حساب می‌آید.

Share and Enjoy

پرسش هایی در باره ولایت فقیه و خبرگان / قسمت اول

در سال ۸۵ برگزاری انتخابات خبرگان در دستور کار قرار داشت. این امر بسیاری از مباحث مرتبط با ولایت فقیه و خبرگان را در سطح جامعه، به صورت گسترده‌ای مطرح و پرسشهای فراوانی را تازه کرده بود. به همین دلیل بر آن شدم تا در این زمینه مطالبی را در  سایت «فردا» که در آن زمان مدیریتش با من بود، درج کنم . این مطالب در سالهای قبل نوشته شده و احتمالا در نشریه ارزشها و تهران امروز هم در قالب پاسخ به سئوالات خوانندگان منتشر شده بودند و در همان سالها (در فاصله سالهای ۷۷ تا ۸۵) به صورت جزوات کوچکی منتشر شده بودند اما در این انتشار مجدد، زمان انتشار در سایت فردا را مبنا قرار داده‌ایم.

Share and Enjoy