کلیدواژه ‘روشنفکران دینی’

انتخابات و جناحها از منظر امام خمینی

اشاره:
فصلنامه «حضور» وابسته به موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره) در شماره ۷۲ (خرداد ۱۳۸۹) میزگردی را با حضور علی شکوهی (روزنامه‌نگار و نویسنده، معاون فرهنگی وقت مؤسسه جام‌جم) و فیروز دولت‌آبادی (سفیر اسبق جمهوری اسلامی در ترکیه و تحلیل‌گر مسائل سیاسی) درباره انتخابات و جناح‌های سیاسی از منظر امام خمینی برگزار کرد. متن زیر حاصل این میزگرد است.

Share and Enjoy

هنوز هم به دکتر شریعتی محتاجیم

اشاره: دو سه سال قبل با مجله «رسش» گفتگویی در باره دکتر علی شریعتی و اندیشه و آثار وی انجام دادم که متن آن را در زیر می‌آورم.

نقش دکتر شریعتی را در پیروزی انقلاب اسلامی، چه طور ارزیابی می‌کنید؟

بسم الله الرحمن الرحیم. من فکر می‌کنم انقلاب اسلامی در مقطعی از تاریخ ایران امکان پیروزی پیدا کرد که دو جریان فکری در جامعه ما به یکدیگر رسیدند و با اهداف و گفتمان مشابه و نزدیک به هم به تشویق مردم برای حضور در یک حرکت اجتماعی گسترده پرداختند.

جریان اول جریان روحانیت بود که در طول تاریخ به عنوان یک جریان مورد توجه مردم شناخته می‌شد و پایگاه گسترده توده‌ای داشت. مشخصا روحانیت شیعه در ایران به ویژه از دوران صفویه نقش بسیار موثرتری پیدا کرد و در حرکت‌های ضداستعماری و ضداستبدادی عملکرد نسبتا موفقی از خود نشان داده بود و مرجع و پناه مردم تلقی می‌شد.

جریان دوم جریان روشنفکری دینی بود که در واقع از اوایل مشروطه به بعد شکل گرفت و به صورت یک جریان نسبتا گسترده در محیط‌های آموزشی جدید و مشخصا دانشگاه‌ها درآمد و توانست در برابر مکتب‌های فکری معارض با دین مثل لیبرال‌های غربی و کمونیست‌های شرقی و ملی‌گراهای داخل کشور از ضرورت دینداری دفاع کند و در عین حال در فضای روشنفکری هم باقی بماند.

Share and Enjoy

پاسخ یک سئوال: چرا امام رهبر انقلاب شد؟

این یک پرسش رایج در میان نسل جدید جامعه ماست که چه نیروهایی در پیروزی انقلاب نقش محوری داشتند و چرا و چگونه روحانیت انقلابی و در راس همه امام خمینی توانست رهبری انقلاب را به دست بگیرد. چند سال قبل در گفتگو با یک جمع دانش‌آموزی، توضیحاتی را در این باره ارائه کرده بودم که گزیده آن را در زیر می‌خوانید.

مدتی قبل  عکسی  از  سال ۵۷ دیدم که خیلی انگیزه پیدا کردم که شرحی درباره این موضوع بدهم. در این عکس مورد نظر، در دست مردم سه تا عکس بسیار بزرگ قرار دارد و این عکس‌ها در وسط جمعیت به چشم می‌خورد و مردم آن‌ها را بالای دست گرفته‌اند، البته نمی‌گویم که هر عکسی اینگونه می‌تواند تفسیر شود ولی این فقط یک عکس نیست بلکه توصیف واقعی جامعه ما در روزهای انقلاب است. عکس اول امام، عکس دوم شریعتی و عکس سوم مصدق بود. این  عکس  با همین شکل قرار گرفتن این سه چهره، توصیف نیروهای سیاسی فعال در سالهای قبل از انقلاب است. جریان مذهبی و جریان روشنفکری دینی و جریان ملی‌گرا، اصلی‌ترین جریاناتی هستند که در پیروزی انقلاب نقش بازی کردند.

Share and Enjoy

بازخوانی یک‌پرونده جنجالی: داستان ساواکی‌کردن دکترشریعتی

اشاره: نوشته زیر در تاریخ ۲۹ خرداد ۱۳۸۴ به مناسبت سالگرد شهادت دکتر علی شریعتی در سایت بازتاب منتشر شد. بهانه نگارش و مضمون مباحث با مطالعه عین مقاله دستگیر خوانندگان گرامی خواهد شد.

در سال ۷۲ جلد سوم کتاب «نهضت امام خمینی» به قلم «سید حمید روحانی» منتشر شد که بخشی از آن به افشای اسنادی از شریعتی در ساواک مربوط می شد. نویسنده مدعی بود که شریعتی ساواکی است و با خط و ربط ساواک برای مبارزه با روحانیت عمل کرده است. در همان زمان سلسله مقالاتی را در دفاع از شریعتی با عنوان «بار دیگر شریعتی» در «کیهان» منتشر کردم که در معرفی شریعتی بود و از جمله در چند قسمت به نقد کتاب سید حمید روحانی اختصاص داشت. البته در آن زمان برخی از آقایان از جمله «حسین شریعتمداری» که در آن زمان هنوز مسئولیت مؤسسه کیهان را بر دوش نداشت، با این سیاست روزنامه کیهان مخالفت می‌کردند و نقد کتاب فوق را با توجه به حکم امام به سیدحمید روحانی برای تدوین تاریخ انقلاب اسلامی نمی‌پسندیدند، ضمن آن که با نظر وی درباره مرحوم شریعتی هم موافق نبودند. سرانجام با فشار همین دست از آقایان و از جمله برخی از وابستگان به یک دفتر، ادامه انتشار آن مقالات متوقف شد. در آذرماه ۷۲ در کیهان فرهنگی به صورت مستقل مقاله ای را منتشر کردم که چنین عنوانی را داشت: «این تاریخ ما نیست» و در نقد همان کتاب آقای روحانی بود.

Share and Enjoy