کلیدواژه ‘سیاست خارجی ایران’

سیاست خارجی، مقایسه دو دوره خاتمی و احمدی‌نژاد

مقدمه

نحوه عملکرد انقلابیون در حوزه سیاست خارجی، دائما با دغدغه و نوسان همراه است. دغدغه دارد چون انقلابیون به آرمانهای خود چشم دوخته‌اند و نگران کمرنگ شدن آن در عرصه روابط خارجی هستند و در عین حال از دست رفتن اقتدارشان در سرزمین اصلی انقلاب را هم بر نمی‌تابند. نوسان دارد چون مجبورند در بسیاری از شرایط، به مقتضیات و نیازهای ملموس درون مرزهای جغرافیایی خود تن بدهند و از آرمانهایشان کوتاه بیایند و بعد از مدتی، دوباره به سراغ آرمانها بروند و برای نشان دادن پایبندی خود به این آرمانها، حتی از منافع ملی کشورشان هم بگذرند.

در انقلاب شوروی، تروتسکی به انقلاب دائمی معتقد شد تا از گرفتار آمدن انقلاب کمونیستی به مشکلات درون مرزهای جغرافیایی شوروی سابق، جلوگیری کند و با صدور انقلاب و پیوند زدن سرنوشت خود به موجودیت انقلابها و جنبشهای مردمی در دیگر نقاط جهان، یکباره سرمایه‌داری جهانی را از سطح کره زمین بردارد. در مقابل، استالین به سراغ سوسیالیسم بالفعل موجود در سرزمین معین رفت و تثبیت و تقویت و برتری آن در مقابل سرمایه‌داری را بهترین تصمیم انقلابیون شوروی تفسیر کرد.

در انقلاب اسلامی ایران هم دو رویه «صدور انقلاب» و «حفظ ام‌القری» مطرح شد که بی‌شباهت به وضعیت ایجاد شده در انقلاب کمونیستی شوروی نبود. گروهی بر صدور فیزیکی انقلاب به سراسر دنیا اعتقاد پیدا کردند و نوعی انقلاب دائمی را پی گرفتند و گروهی دیگر، به حفظ اقتدار جمهوری اسلامی به عنوان مامن اولیه انقلاب اسلامی معتقد شدند و منافع آن را بر مفاهیم آرمانی چون صدور انقلاب و کمک به پیروزی جنبشهای انقلابی کشورهای دیگر، برتری دادند.

Share and Enjoy

ایران و غرب، تعارض در هدف و تشابه در عمل

تحولات منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا، از مهمترین رخدادهای روزهای پایانی سال ۸۹ و آغازین روزهای سال ۹۰ به شمار می‌رود. به نظر می‌رسد که این منطقه، به کانونی برای رقابت ایدئولوژیک و سیاسی ایران و غرب تبدیل شده است و هر کدام از این دو بلوک قدرت در تلاشند که با ابزارهای گوناگون و میزان تاثیرگذاری متفاوت، تصویر سیاسی آینده منطقه را بر اساس منافع اعتقادی و ملی خود، ترسیم کنند. نکته پراهمیت این است که علیرغم تعارض ایران و غرب در اهدافشان در منطقه و جهان، رفتارهای مشابه و البته دوگانه و متناقض از هر دو بازیگر سیاسی این منطقه سر می‌زند. برای تبیین این ادعا، توجه به نکات زیر ضروری است.

Share and Enjoy