کلیدواژه ‘عدالت سیاسی’

احزاب، انتخابات، عدالت

اشاره: در تاریخ ۲۶ اردیبهشت ۱۳۸۸ گفتگویی با سایت موج ۴  انجام داده بودم که موضوع آن عدالت سیاسی و نقش احزاب سیاسی در ایجاد عدالت سیاسی بود. امیدوارم مطالب آن هنوز هم مفید باشد.

عدالت سیاسی به چه معناست؟

یکی از خواسته‌های اصلی بشر بحث عدالت است و عدالت، مفهومی فرادینی است که به طور فطری خواستنی است. عدالت سیاسی هم یکی از شعوبی است که می‌توان مانند عدالت قضایی، عدالت اجتماعی… برای عدالت ترسیم کرد. به نظر من یک جامعه عادلانه سیاسی باید از چند مشخصه برخوردار باشد تا بتوانیم باور کنیم که عدالت سیاسی در آن محقق شده است. این مشخصات عبارتند از:

۱ – امکان دسترسی برابر برای همگان در کسب قدرت سیاسی وجود داشته باشد و هیچ کس به اعتبار نژاد، رنگ، ریاست، نسبت خانوادگی، توارث و… به صورت دائمی نباید در قدرت باقی بماند و دیگران را از کسب قدرت سیاسی محروم کند. البته این سخن به معنی این نیست که هر کس با هر صلاحیتی در تصدی هر مسئولیتی باید آزاد باشد زیرا در همه جوامع در صدر همه مسئولیت‌های سیاسی و اجتماعی شرایط احرازی را تعریف می‌کنند و افراد آزادند به شرط احراز آن صلاحیت _که متناسب با آن پست تعریف می‌شود _ و فراهم کردن لوازم دیگر مثل انتخاب مردم، به پست خاصی برسند. به هر حال با رعایت این شرایط همه قشرهای اجتماعی این امکان را دارند تا تصدیگری پست‌های مختلف را به عهده گیرند.

Share and Enjoy

مردم‌سالاری، عین عدالت است‌

اشاره: این مقاله به مناسبت نام‌گذاری یکی از روزهای دهه فجر سال ۱۳۸۶ نگاشته شد و در روزنامه جام‌جم انتشار یافت.

«انقلاب اسلامی، عدالت و مردم‌سالاری»، از عناوینی است که هر ساله برای یکی از روزهای دهه فجر برگزیده می‌شود و امسال نیز چنین شد. این عنوان، بهانه‌ای است تا چند نکته محوری در این باره مورد توجه قرار گیرد:

اول – عدالت، از آرمان‌های دائمی بشر است و بسیاری از انقلاب‌ها و مبارزات اجتماعی برای تحقق آن صورت گرفته است؛ اما مردم‌سالاری از دستاوردهای تازه انسانی به حساب می‌آید و مدلی از حکومت است که در آن، مردم بر سرنوشت خود حاکم می‌شوند، قدرت مشروط به قواعدی می‌شود و حاکمان با رای مردم برگزیده و با نظر آنان تغییر می‌کنند. با این حساب، عدالت از «ارزش‌»های دائما خواستنی و همیشه مطلوب است اما مردم‌سالاری، از «روش»‌های خوب و مفید و حاصل تجارب بشر در اداره جوامع انسانی به حساب می‌آید.

Share and Enjoy