کلیدواژه ‘علی شکوهی’

بار دیگر؛ روزنوشت!

از امروز مصادف با هفتم تیرماه و در سالگرد شهادت شهید بهشتی و همراهان ایشان، روزنوشت سایت «نقد زمانه» را دوباره از سر می­‌گیرم.

نگارش این روزنوشت­‌ها از تاریخ فروردین تا آبان سال ۹۰ تقریبا به صورت مرتب ادامه داشتند اما در آن زمان به یک دلیل اصلی و برخی دلایل فرعی، قطع شدند. دلیل اصلی ننوشتن بنده در این فاصله – البته جز در موارد خاص که نمی‌­توانستم ننویسم – این بود که مسئولان یکی از قوای سه­‌گانه درصدد تهیه لایحه جرم سیاسی برای تصویب در مجلس شورای اسلامی بودند و مسئولیت اصلی این کار را بر دوش بنده قرار دادند. مسئولان این قوه بر این باور بودند که اگر قرار است این کار مهم به انجامی خوش و کار تهیه و تصویب این لایحه ضروری برای کشور به نتیجه برسد، بهتر است بنده از نوشتن برخی از مطالب سیاسی احتمالا جنجالی پرهیز کنم و بدون هرگونه حاشیه­‌ای به این کار مهم بپردازم. در آن شرایط احساس کردم تهیه این لایحه و تصویب آن برای انقلاب و کشور و نیروهای سیاسی جامعه بخصوص جریانهای منتقد و مخالف، بسیار ضروری­‌تر از آن است که بنده در مورد برخی از مسائل کشور، اظهارنظرهایی کنم که میزان اثرگذاری آن هم روشن نیست. این بود که نوشتن روزنوشت در سایت «نقد زمانه» متوقف و عمده وقتم مصروف تهیه و آماده­‌سازی و تشکیل جلسات کارشناسانه در این زمینه شد. اینک که این لایحه از نظر ما نهایی و تقدیم مسئولان آن قوه شده است، احساس کردم که دیگر تعهدی به کسی ندارم و نوشتن روزانه در سایت شخصی را دوباره آغاز می­‌کنم.

امیدوارم دوستان و خوانندگان گرامی با نگارش نظرات صائب خویش در ذیل مطالب، همچون گذشته بر غنای موضوعات مطروحه بیفزایند و نقایص موجود را جبران نمایند. طبعا انتظار می­‌رود در طرح نظرات به گونه­‌ای و با ادبیاتی اقدام شود که امکان انتشار آنها از سوی «نقد زمانه» میسر باشد.

Share and Enjoy

سیاست خارجی، مقایسه دو دوره خاتمی و احمدی‌نژاد

مقدمه

نحوه عملکرد انقلابیون در حوزه سیاست خارجی، دائما با دغدغه و نوسان همراه است. دغدغه دارد چون انقلابیون به آرمانهای خود چشم دوخته‌اند و نگران کمرنگ شدن آن در عرصه روابط خارجی هستند و در عین حال از دست رفتن اقتدارشان در سرزمین اصلی انقلاب را هم بر نمی‌تابند. نوسان دارد چون مجبورند در بسیاری از شرایط، به مقتضیات و نیازهای ملموس درون مرزهای جغرافیایی خود تن بدهند و از آرمانهایشان کوتاه بیایند و بعد از مدتی، دوباره به سراغ آرمانها بروند و برای نشان دادن پایبندی خود به این آرمانها، حتی از منافع ملی کشورشان هم بگذرند.

در انقلاب شوروی، تروتسکی به انقلاب دائمی معتقد شد تا از گرفتار آمدن انقلاب کمونیستی به مشکلات درون مرزهای جغرافیایی شوروی سابق، جلوگیری کند و با صدور انقلاب و پیوند زدن سرنوشت خود به موجودیت انقلابها و جنبشهای مردمی در دیگر نقاط جهان، یکباره سرمایه‌داری جهانی را از سطح کره زمین بردارد. در مقابل، استالین به سراغ سوسیالیسم بالفعل موجود در سرزمین معین رفت و تثبیت و تقویت و برتری آن در مقابل سرمایه‌داری را بهترین تصمیم انقلابیون شوروی تفسیر کرد.

در انقلاب اسلامی ایران هم دو رویه «صدور انقلاب» و «حفظ ام‌القری» مطرح شد که بی‌شباهت به وضعیت ایجاد شده در انقلاب کمونیستی شوروی نبود. گروهی بر صدور فیزیکی انقلاب به سراسر دنیا اعتقاد پیدا کردند و نوعی انقلاب دائمی را پی گرفتند و گروهی دیگر، به حفظ اقتدار جمهوری اسلامی به عنوان مامن اولیه انقلاب اسلامی معتقد شدند و منافع آن را بر مفاهیم آرمانی چون صدور انقلاب و کمک به پیروزی جنبشهای انقلابی کشورهای دیگر، برتری دادند.

Share and Enjoy

رهبری و مفهوم «نوسازی» نظام / متن کامل

اشاره: آنچه می‌خوانید متن کامل نوشته‌ای است که در تاریخ ۶ و ۷ و ۸ در قسمت روزنوشت منتشر شده است. اینک متن کامل آنرا در معرض مطالعه خوانندگان گرامی قرار می‌دهم.

از مدتها قبل در محافل سیاسی چنین مطرح بود که مقام رهبری در مسیر اصلاح قانون اساسی حرکت می‌کند و این مدعا با سخنان ایشان در اواخر تابستان درباره انعطاف داشتن ولایت فقیه برای ایجاد تغییرات ساختاری در نظام جمهوری اسلامی، قوت گرفت. اینک در سفر به کرمانشاه و انتشار بیانات صریح ایشان درباره ضرورت «نوسازی» نظام اسلامی و حتی تصریح ایشان بر احتمال احیای پست نخست وزیری، این ادعا کاملا عینی و ملموس و باورپذیر شده است.

مضامین اصلی سخن رهبری

ایشان در سخنان خود، از مسئله پیری و جوانی نظام اسلامی سخن گفتند و این پرسش‌ها را مطرح کردند: «یک سؤال این است که مسئله‌ پیرى و جوانى نظام چگونه قابل تحلیل است؟ هر موجود زنده‌اى دوران جوانى‌اى دارد، دوران پیرى‌اى دارد. وضع نظام اسلامى در این زمینه چیست و چگونه خواهد شد؟ آیا نظام اسلامى پیر خواهد شد؟ فرسوده خواهد شد؟ از کارافتاده خواهد شد؟ براى اینکه چنین وضعى پیش نیاید، آیا راهى وجود دارد؟ اگر یک وقتى چنین حالتى پیش آمد، آیا علاجى براى آن متصور است و وجود دارد؟ اینها سؤالات مهمى است. این سؤالات باید در مراکز فکر و تصمیم‌گیرى و تصمیم‌سازى – عمدتاً در حوزه و دانشگاه – بین اصحاب فکر مطرح شود؛ باید روى اینها فکر شود، بحث شود».

Share and Enjoy

اوج بی‌تدبیری است که دوستان انقلاب را دشمن جلوه می‌دهیم

 ادامه گفتگو با یک سایت اصولگرا / قسمت آخر

  اشاره: پیشتر سه قسمت از گفتگوی بنده با یک سایت اصولگرا در معرض مطالعه دوستان قرار گرفت. سایت مذکور در عمل حاضر به انتشار متن این گفتگو نشد و بنده بدون اشاره به عنوان سایت مذکور و بدون ذکر نام مصاحبه کننده، اقدام به انتشار تدریجی متن این مصاحبه در «نقد زمانه» کرده‌ام. قسمت اول با عنوان: نظارت خبرگان بر رهبری؛ نظارت بر صلاحیت‌ها یا عملکردها؟ و قسمت دوم با عنوان: جمهوری اسلامی، مخالفان نجیبی دارد! و قسمت سوم با عنوان: عزمی برای جلوگیری از مداخله سپاه در سیاست وجود ندارد، در معرض مطالعه دوستان قرار گرفت. با این توضیح که این گفتگو در اواخر سال گذشته صورت گرفته بود، قسمت پایانی آن را تقدیم دوستان می‌کنم.

 ***

ـ من یک سؤالی دارم؛ ما یک جامعه‌ای داشتیم که سابقه بیش از دو هزار سال پادشاهی دارد. حکومت ما همیشه تک نفری بوده است. یک جامعه‌ای هستیم که بعضی می‌گویند مردسالار بوده، روحیه مشارکتی پایین بوده؛ مثلاً به رانندگان گفته می‌شود کمربند ایمنی ببندید، مردم نمی‌بندند! بعضی مواقع می‌شود ولی در همه مواقع نمی‌شود که همه چیز را در دستورالعملی به مردم بگوییم. طی این ۳۰ سال، ۴۰ سال با توجه به درگیری شدید امنیتی که داشتیم، می‌توانیم توقع داشته باشیم مردم روحیه کارهای دسته جمعی، پیدا کرده باشند و خودشان بیایند وسط گود اما بعضی اوقات می‌بینیم حتی اگر حاکمان هم جاده را باز کرده باشند تا مردم خودشان انتخاب کنند، باز هم یک عده دوست دارند زیر علم دیگری سینه بزنند! به نظر شما آیا زود نیست که به مردم بگوییم که خودتان بیایید و انتخاب درست انجام بدهید؟ قبل از انتخابات سال ۸۸ خیلی به خیابان‌ها می‌آمدند، دو طرف خیلی وقت‌ها شعار مسخره می‌دهند و بعضاً فحاشی هم می‌شود و درگیری هم ایجاد می‌کنند. یعنی حتی زمانی که حکومت، جاده را باز میکند، خود مردم نمی‌توانند باهم تعامل بکنند. بنده خدایی می‌گفت وقتی آن بالا نشستند و در مناظرات دارند همدیگر را می‌زنند! توقع نداشته باشید مردم این کار را نکنند! مردم به دین حاکمان هستند.

شکوهی: ما در کشوری هستیم که ساختار فرهنگ سیاسی‌اش، غیر مشارکتی است. تجربه نخبگان‌شان در کشورداری کم است، عموماً گرفتار استبداد بودیم و این اواخر، مداخلات خارجی و استعمار هم به آن اضافه شد. در چنین جامعه‌ای وقتی انقلابی رخ می‌دهد، موج عظیم اجتماعی به‌وجود می‌آورد و بر آن شکاف تاریخی دولت – ملت فائق می‌آید و مردم، حکومت را از آن خودشان می‌دانند. به تدریج دوباره طبقه جدیدی از حکومت‌گران در جامعه به‌وجود می‌آید و دوباره واگرایی‌ میان مردم و دولت شروع می‌شود. ریزش‌هایی اتفاق می‌افتد و حتی همان انقلابیون دیروز دچار تزلزل می‌شوند. «نهضت»، به تعبیر مرحوم شریعتی تبدیل به «نظام» می‌شود و آفاتی متوجه این نظام خواهد شد و آن فرهنگ سیاسی استبداد زده غیرمشارکتی دوباره با لباس جدید، حتی به اسم دین، ممکن است بازسازی شود. این آفاتی که شما برشمردید یا من گفتم کاملاً به‌صورت جامعه‌شناختی در جامعه ما وجود دارد. اما راه درمانش قطعاً در این جوامع در دست آن گروه نخبه حاکم است. اینها هستند که می‌توانند با سازوکارها و راهکارهایی، به رشد و تعالی مردم کمک کنند.

Share and Enjoy

عزمی برای جلوگیری از مداخله سپاه در سیاست وجود ندارد

 ادامه گفتگو با یک سایت اصولگرا / قسمت سوم

 اشاره: پیشتر دو قسمت از گفتگوی بنده با یک سایت اصولگرا در معرض مطالعه دوستان قرار گرفت. سایت مذکور در عمل حاضر به انتشار متن این گفتگو نشد و بنده بدون اشاره به عنوان سایت مذکور و بدون ذکر نام مصاحبه کننده، اقدام به انتشار تدریجی متن این مصاحبه در «نقد زمانه» کرده‌ام. قسمت اول با عنوان: نظارت خبرگان بر رهبری؛ نظارت بر صلاحیت‌ها یا عملکردها؟ و قسمت دوم با عنوان: جمهوری اسلامی، مخالفان نجیبی دارد! در معرض مطالعه دوستان قرار گرفت. با این توضیح که این گفتگو در اواخر سال گذشته صورت گرفته بود، قسمت سوم آن را تقدیم دوستان می‌کنم.

 ـ شما اشاره‌ای هم به نیروهای مسلح و به‌طور غیرمستقیم به دوستان سپاهی کردید. الان دوستان سپاهی یک گروهی هستند که خیلی از پروژه‌ها را از دولت می‌گیرند و انجام می‌دهند؛ یک گروه نظامی و اقتصادی هستند و در پروژه‌ها خیلی شرکت می‌کنند…

شکوهی: یک گروه سیاسی و امنیتی هم هستند.

 ـ بله دقیقاً!

شکوهی: سپاه در اصل یک نهاد نظامی است که در حوزه‌های اقتصادی، تشکیلات بسیار قدرتمندی دارد؛ از نظر امنیتی کاملا یک اطلاعات موازی دارد و از نظر سیاسی هم مثل یک حزب سیاسی عمل می‌کند.

 ـ حالا این به قول شما حزب، حداقل به خاطر منافع خودش هم که شده در انتخابات شرکت کرد و به نفع یکی وارد شد. یعنی خودشان یک قدرتی هستند برای خودشان و یک یدی هستند. ما می‌توانیم بگوییم که آقای سردار فلانی همچنین حرفی زده، آیا این مواضع خودش بوده یا اینکه به عنوان سردار سپاه، چنین گفته است؛ این هم مشخص نیست.

Share and Enjoy

دو خاطره و یک تذکر درباره اعترافات تلویزیونی

دوشنبه ۴ مهر ۹۰

خاطره اول: در بهمن ماه ۱۳۶۷ از سوی هفته‌نامه کیهان هوایی برای انجام گفتگویی با رئیس جمهور وقت (رهبری کنونی) در دفتر کار ایشان حاضر شدیم. در آغاز گفتگو، ایشان از آقای سلیمی نمین مدیر مسئول کیهان هوایی پرسید می‌خواهید یک جلسه گفتگوی رسمی داشته باشیم یا یک دیدار دوستانه و خودمانی؟ طبعا همه ما طلب یک جلسه غیررسمی و دوستانه را داشتیم. به اتاق استراحت ایشان رفتیم که به حجره یک طلبه شباهت بیشتری داشت تا دفتر کار یک رئیس جمهور. اکثر قسمتهای اتاق را قفسه‌های کتابخانه پر کرده بودند و پتوهایی برای نشستن مهمانان در کف اتاق پهن بود و البته یک تلویزیون و یک تخت برای خواب و استراحت ایشان، در قسمت دیگر این اتاق جلب توجه می‌کرد.

Share and Enjoy

جمهوری اسلامی، مخالفان نجیبی دارد!

ادامه گفتگو با یک سایت اصولگرا / قسمت دوم

 اشاره: در اواخر سال گذشته و بعد از تشکیل مجلس خبرگان و تعیین آیت‌ا‌لله مهدوی کنی به عنوان رئیس جدید این مجلس، یکی از سایت‌های متعلق به طیف اصولگرایان به سراغ من آمد و در چند زمینه با هم گفتگو کردیم که از قبل معلوم بود از انتشار محتوای آن خودداری خواهند کرد و به همین دلیل، بنده آن را در «نقد زمانه» در معرض مطالعه خوانندگان گرامی قرار می‌دهم. بخش اول این گفتگو که به موضوع نحوه نظارت خبرگان بر رهبری اختصاص داشت، قبلا تقدیم خوانندگان «نقد زمانه» شد با عنوان: نظارت خبرگان بر رهبری؛ نظارت بر صلاحیت‌ها یا عملکردها؟ امیدوارم بخشهای بعدی این گفتگو هم بتدریج در معرض مطالعه دوستان قرار گیرد.

 ـ آقای شکوهی! خود قانون اساسی تصریح می‌کند که مفسر قانون اساسی شورای نگهبان است. مثلاً بر اساس اصل ۲۷ قانون اساسی عده‌ای می‌گویند ما می‌توانیم تظاهرات آرام داشته باشیم اما مطابق تفسیر شورای نگهبان، این تظاهرات آرام مبتنی بر این است که شما از وزارت کشور هم مجوز داشته باشید. خیلی از دوستان انتقاد می‌کنند بعد که با مانع تفسیر شورای نگهبان بر می‌خورند، اصل چارچوب و اصل قانون اساسی را زیر سؤال می‌برند.

شکوهی: همه این‌ها موقعی اتفاق می‌افتد و کلیات هنگامی زیر سؤال می‌رود که شما خودتان در مقام اجرا کم می‌آورید و با عمل خود آن تئوری را دچار مشکل می‌کنید. قانون اساسی ما اگر تمام اصولش اجرا بشود یک قانون اساسی بسیار مترقی است و هرگز این پرسش‌هایی که این روزها برجسته شده، مطرح نمی‌شود. در واقع این تفاوت تفسیر از قانون، ناشی از تفاوت برداشت از نظام سیاسی اسلام و نیز تفاوت منافع است. بگذارید یک مثال بزنم.

Share and Enjoy

شان نزول «ولایت مطلقه فقیه»

مرور رخدادهایی که منجر به طرح اندیشه ولایت مطلقه فقیه شد

اشاره: در روزنوشت امروز بر برداشت رهبری از ولایت مطلقه فقیه حاشیه‌هایی زدم. برای فهم بهتر این مفهوم ضروری است خوانندگان گرامی به سراغ تاریخ بروند و روندی را که منجر به طرح اندیشه ولایت مطلقه فقیه شد، بشناسند. این گونه بررسی مسائل ما را به درک بهتر این مفاهیم نظری کمک می‌کنند. آنچه می‌خوانید بازنشر بخشی از سلسله مقالات جریان‌شناسی سیاسی است در این باره. علاقه‌مندان برای مطالعه کامل این مقالات می‌توانند به آرشیو سایت نقد زمانه مراجعه یا متن جزوه را از سایت دانلود کنند.

رجوع به احکام ثانویه

با ظهور بن‌بست عملی در تدوین قانون در خواستهای مکرر مسئولان دولت از حضرت امام برای ارائه راهکارهای فقهی، ایشان به مجلس اجازه دادند با توسل به احکام ثانویه، مشکل را حل کنند. بدین معنا که در صورت تشخیص ضرورت حاد از سوی نمایندگان و به شرط موقت بودن قوانین مصوب، مجلس می‌تواند قوانینی را به تصویب برساند بدون آن که شورای نگهبان بتواند با آن مخالفت کند. در ابتدا قرار بود که تصمیم گیری در این زمینه با اکثریت نمایندگان مجلس باشد اما به خاطر سرعت زیاد مجلس در تصویب قوانین مبتنی بر احکام ثانویه و اعتراضات بر انگیخته شده از سوی محافل مخالف به ویژه شورای نگهبان، امام دستور دادند تا ملاک تصمیم گیری، رأی «دو سوم» نمایندگان مجلس باشد. در اینجا ضروری است توضیحی را درباره مفهوم احکام ثانویه بیاوریم.

Share and Enjoy

پیام انقلاب اسلامی، اعلام‏ توانایی دین در اداره جوامع بشری

اشاره: سالها قبل برادر بزرگوارم جناب آقای جواد محقق،  نویسنده و شاعر گرانقدر و سردبیر وقت ماهنامه «رشد معلم»،  به مناسبت قرار گرفتن در آستانه بیستمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی،  گفتگویی را با بنده انجام داد که در تاریخ بهمن ۱۳۷۷ در شماره ۱۳۹ این ماهنامه منتشر شد. در آن زمان بنده با آموزش و پرورش همکاری می‌کردم و عضو مدعو شورای تربیت سیاسی وزارت آموزش و پرورش بودم. آنچه در زیر می‌خوانید متن بدون تغییر و کامل این گفتگوست. خوانندگان عزیز حتما توجه دارند که این سخنان مربوط به ۱۳ سال قبل است و ضمن این که بنده هنوز با کلیت سخنان مطرح شده در این مصاحبه موافقم اما اگر قرار بود اکنون به این سئوالات جواب بدهم قطعا حرفهای دیگری را هم مطرح می‌کردم که حاصل مطالعات و تجارب و بررسی واقعیتهای این سالهای متمادی است.

گفتگو با مجله رشد معلم

جواد محقق / علی شکوهی / عکسها مربوط به زمان گفتگو نیست

به نام خدا. با توجه به این‏که در آستانه بیستمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی قرار داریم،  بفرمایید که به نظر شما انقلاب‏ اسلامی چه دستاوردی برای مردم و جامعه ایران داشته است؟

بسم الله الرحمن الرحیم. هر ملتی که عزم‏ اصلاح ساختار اجتماعی و فرهنگی و اقتصادی جامعه و کشورش را داشته باشد، در نخستین گام حتما باید وضعیت حاکمان‏ و حکومت‌‏کنندگان را روشن کند چون تا زمانی که تکلیف حکومت‌‏کنندگان روشن‏ نشود،  جهت حرکت اجتماعی روشن‏ نخواهد شد. انقلاب اسلامی در ایران،  برداشتن گام اول از سوی ملتی بود که‏ می‌‌‌خواست تحولات جدیی در سرنوشت‏ خویش ایجاد کند. اولین حاصل این‏ انقلاب، کسب استقلال سیاسی بود، به این‏ معنا که محل و کانون تصمیم‏‌‌گیری درباره سرنوشت ملت از بیرون مرزها به داخل‏ کشور منتقل شد و دیگر درباره ملت ایران، در کاخ سفید تصمیم‏‌گیری نمی‌‌‌شود بلکه‏ محل تصمیم‏‌‌گیری درباره سرنوشت مردم،  به‏ خانه کوچکی در جوار حسینیه جماران منتقل‏ شد که از همه تاریخ معاصر ما بزرگ‏‌تر بود.

Share and Enjoy

«دشمن‌هراسی» تا کی؟

سخنی با مخالفان و موافقان صادق حاکمیت

مدتی قبل و همزمان با شورش جوانان انگلیسی، مطلبی را در «نقد زمانه» منتشر کردم که عنوان آن چنین بود: خوبیهای دشمن را هم ببینیم! در این یادداشت تلاش کردم بر این نکته تاکید کنم که حوادث اخیر انگلیس و نحوه برخورد پلیس و دستگاه قضایی این کشور با شورشیان، می‌تواند برای ما آموزنده باشد. همین موضع، خوشایند برخی از سایتها قرار گرفت و به بازنشر آن نوشته مبادرت کردند. از جمله «سایت کلمه» با عنوان: از دشمن بیاموزیم! آن را منتشر ساخت که واکنش گسترده‌ای داشت و افراد زیادی نظر خود را در پیرامون آن نوشته بیان کردند.

بنده در انتهای آن نوشته تاکید کرده بودم: «بنده نخواستم همه سیاستها و رفتارهای حاکمان انگلیس را قابل دفاع ارزیابی کنم و طبعا در عمده مسائل جهانی و مرتبط با جهان اسلام و انقلاب اسلامی، بر این باورم که انگلیس دنباله سیاستهای آمریکا در جهان محسوب شده و دشمن ماست اما در عین حال معتقدم که ما می‌توانیم خوبی‌های دشمن را هم ببینیم و از آنها هم بیاموزیم». همین نکته مورد اعتراض برخی از خوانندگان سایت کلمه قرار گرفت زیرا آنان بر این باور بودند که طرح مفهوم دشمن و معرفی انگلیس به عنوان دشمن، کار خطایی است. طبعا بنده همچنان بر همان مواضعی هستم که در آن نوشته آمده است و به همین دلیل قصد دارم بار دیگر بر ضرورت توجه به دشمن و ترفندهای آنان در مقابله با انقلاب اسلامی تاکید کنم و پاسخی به این طیف از خوانندگان کلمه بدهم.

Share and Enjoy

صفحه 4 از 13« بعدی...23456...10...قبلی »